Door In het kort
- Vaak niet nodig: bij een dakhelling van meer dan 20 graden spoelt de regen de panelen zelf schoon.
- Klein effect: vuil kost meestal maar 1 tot 5 procent opbrengst — een paar tientjes per jaar.
- Doe het zacht: kalkvrij water en een zachte borstel — nooit hoge druk of schuurmiddel.
Moet je zonnepanelen wel schoonmaken?
Voor de meeste daken is het antwoord: nauwelijks. Liggen je zonnepanelen onder een hoek van meer dan 20 graden, dan spoelt de regen het losse vuil er vanzelf af. Regen verwijdert alleen geen vastzittende vlekken, zoals vogelpoep of mos — dáár kan schoonmaken zin hebben.
Zit je met een (bijna) plat dak, of vlak bij een drukke weg, water of vliegroute? Dan hoopt vuil sneller op en loont een schoonmaakbeurt eerder. Voor de meeste schuine daken is een grote schoonmaak echter zelden de moeite.
Hoeveel levert schoonmaken op?
Minder dan je denkt. Een laagje stof kost gewoonlijk 1 tot 5 procent aan opbrengst; op je jaarrekening is dat meestal een paar tientjes. Bij normale, schuine panelen verdien je de moeite (en het risico) van een grondige schoonmaak dus zelden terug. Merk je dat je opbrengst harder daalt dan de vervuiling verklaart, controleer dan liever je omvormer: dat is vaker de oorzaak dan vuil glas.
Wanneer is het wél de moeite?
In deze gevallen loont schoonmaken vaker:
- hardnekkige vlekken die de regen niet wegspoelt, zoals vogelpoep, mos of algen;
- (bijna) platte panelen, waar water blijft staan en vuil zich ophoopt;
- ligging bij een drukke weg, industrie, water of vliegroute (roet en fijnstof);
- een dikke laag saharastof of bouwstof na werkzaamheden in de buurt.
Hoe vaak en wanneer moet je ze schoonmaken?
Kort gezegd: zo weinig mogelijk, en op een rustig moment. Te vaak schoonmaken levert niets extra op en vergroot alleen de kans op schade.
Hoe vaak?
Voor schuine daken is één keer per jaar of minder ruim voldoende — vaak hoeft het helemaal niet. Bij (bijna) platte panelen is minstens één keer per jaar (laten) schoonmaken aan te raden, omdat de regen daar minder goed zijn werk doet.
Wat is het beste moment?
Het voorjaar is ideaal: je panelen zijn dan klaar voor de zonnige maanden waarin ze het meeste opleveren. Kies een koele, bewolkte dag en maak nooit een heet paneel in de volle zon schoon. Water droogt dan te snel op (strepen), en koud water op heet glas geeft spanning in het paneel.
Zo maak je zonnepanelen zelf schoon
Besluit je dat schoonmaken nodig is, ga dan voorzichtig te werk. De panelen zijn krasgevoelig en het dak is glad — volg deze stappen.
- Werk veilig vanaf de grond. Gebruik een borstel of wisser met een telescoopsteel. Ga niet op het dak staan en zeker niet op de panelen zelf — dat veroorzaakt onzichtbare scheurtjes;
- Kies een koele, bewolkte dag. Nooit schoonmaken op een heet paneel in de volle zon;
- Gebruik kalkvrij, lauw water. Regenwater, osmosewater of gedestilleerd water laat geen kalkstrepen achter;
- Neem een zachte spons of borstel. Geen schuurspons en geen harde borstel, want die krassen het glas;
- Spoel na met lage druk. Een tuinslang mag, maar zet er nooit een hogedrukstraal op;
- Controleer daarna je opbrengst. Zo zie je meteen of het schoonmaken effect had.
Twijfel je over de veiligheid?
Kun je de panelen niet veilig vanaf de grond bereiken, ga dan niet zelf het dak op. Laat het over aan een vakman met de juiste hulpmiddelen — een val van het dak is een veel groter risico dan een paar procent minder opbrengst.
Waarmee: welk water en welk middel?
In de meeste gevallen heb je genoeg aan schoon water — een speciaal middel is bijna nooit nodig. Belangrijker is dat je het juiste water gebruikt en van agressieve middelen afblijft.
Welk water gebruik je?
Het beste is kalkvrij water: regenwater, osmosewater of gedestilleerd water. Dat droogt zonder kalkstrepen op. Kraanwater mag, maar bevat kalk — zeker in gebieden met hard water kan dat vlekken achterlaten. Gebruik het water lauw, nooit heet.
Welk schoonmaakmiddel?
Meestal geen. Alleen bij hardnekkig vuil kun je een heel mild sopje gebruiken. Blijf weg van azijn, glasreiniger, afwasmiddel op grote schaal en andere agressieve middelen: die kunnen de beschermlaag (coating) van je panelen aantasten en zo juist de opbrengst verlagen.
Wel gebruiken
- regen-, osmose- of gedestilleerd water;
- een zachte spons of zachte borstel;
- een telescoopsteel om vanaf de grond te werken.
Niet gebruiken
- azijn, glasreiniger of agressieve middelen;
- een schuurspons of harde borstel;
- een hogedrukreiniger.
Wat je beter niet doet
De grootste schade ontstaat niet door vuil, maar door verkeerd schoonmaken. Vermijd daarom deze vier dingen.
Geen hogedrukreiniger
De hoge druk kan water onder de randen en achter de coating persen, en de afdichting beschadigen.
Geen schuurspons of harde borstel
Die krassen het glas. Krassen laten blijvend minder licht door en verlagen zo je opbrengst.
Geen azijn of agressieve middelen
Azijn, glasreiniger en andere scherpe middelen tasten de beschermlaag aan. Schoon water is bijna altijd genoeg.
Niet op de panelen staan
Je lichaamsgewicht veroorzaakt onzichtbare micro-scheurtjes. Die richten meer schade aan dan het vuil dat je wegpoetst.
Zelf doen of laten schoonmaken?
Dat hangt vooral af van je dak. Zijn je panelen veilig vanaf de grond te bereiken, dan kun je het prima zelf. Zit je hoog, moeilijk bereikbaar of met een plat dak, dan is een vakman de veiligere keuze.
Zelf schoonmaken
Bij goed bereikbare panelen kost het je alleen wat kalkvrij water en een zachte borstel met telescoopsteel. Houd je aan het stappenplan hierboven en werk altijd vanaf de grond. De veiligheid is de grens: kun je er niet veilig bij, doe het dan niet zelf.
Laten schoonmaken
Een gespecialiseerd bedrijf werkt veilig en meestal met een telescoopsysteem en osmosewater, zodat er geen kalkstrepen achterblijven. Wat het kost, hangt af van het aantal panelen, de hoogte en bereikbaarheid van je dak, de mate van vervuiling en hoe vaak je het laat doen. Vraag daarom altijd een paar offertes op en vergelijk ze — en laat een vakman nooit op de panelen lopen.
Belangrijker dan een schone lei is dat je panelen zoveel mogelijk opleveren. Twijfel je of je genoeg uit je installatie haalt, of welk energiecontract daarbij past? Onze adviseurs rekenen het gratis en onafhankelijk voor je uit.
Gratis advies over energiezaken
Bel Selectra voor advies over energiecontracten of om over te stappen (gratis dienst)
Gratis advies over energiezaken
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Veelgestelde vragen over zonnepanelen schoonmaken
Dat mag, maar kalkvrij water werkt beter. Kraanwater bevat kalk en kan — zeker in gebieden met hard water — kalkstrepen achterlaten. Regenwater, osmosewater of gedestilleerd water droogt streeploos op en is daarom de betere keuze.
Maak je de panelen van buitenaf met alleen water schoon, dan is dat meestal niet nodig. Werk je met veel water rond de aansluitingen of twijfel je, schakel dan de omvormer uit volgens de handleiding. Bij twijfel laat je het over aan een vakman.
Liever niet. Op een heet paneel droogt het water te snel op, waardoor je strepen krijgt, en koud water op heet glas veroorzaakt spanning in het paneel. Kies een koele, bewolkte dag of het vroege ochtenduur.
Voor een gewoon huishouden is dat zelden nodig of rendabel. Robots en drones worden vooral ingezet bij grote of moeilijk bereikbare installaties. Bij een normaal dak volstaat een zachte borstel met telescoopsteel.
Bronnen & verificatie
Milieu Centraal — zonnepanelen onderhouden, vervangen of wegdoen · Consumentenbond — zonnepanelen schoonmaken .