Door In het kort
- 14% minder gas. Maar alleen in een woning waar de bewoners nog niet bewust zuinig verwarmen, zegt Milieu Centraal.
- Stook je al zuinig? Dan levert hij weinig op, en kan een gewone klokthermostaat evenveel of meer besparen.
- Kies modulerend. Dat is ongeveer 3% extra op je stookkosten — maar bij stadsverwarming valt die winst weg.
Wat bespaart een slimme thermostaat echt?
Milieu Centraal geeft één getal en één voorwaarde. Het getal: «In een gemiddelde woning met bewoners die hun huis nog niet bewust zuinig verwarmen, kan een slimme thermostaat 14% besparen aan gas voor verwarming.» De voorwaarde staat er direct achter, en die is minstens zo belangrijk.
De zin die je nergens anders leest
«Ga je zelf al zuinig met je verwarming om? Of is je woning goed geïsoleerd? Dan zal een slimme thermostaat weinig besparing opleveren. Iemand die zuinig verwarmt kan met een gewone klokthermostaat even veel en soms zelfs meer besparen dan een slimme thermostaat. Een slimme thermostaat biedt wel meer gebruiksgemak.»
Die 14% gaat dus niet over het apparaat maar over het gedrag dat het apparaat automatiseert: minder stoken als er niemand thuis is, en niet onbedoeld kamers verwarmen die je niet gebruikt. Doe je dat nu al met de hand, dan koop je vooral gemak. En 14% van je gas is ook geen vast bedrag — hoeveel dat bij jou is, hangt af van je verbruik, dat je kunt vergelijken met het gemiddelde gasverbruik in Nederland.
Gratis advies om je huis goedkoop te verwarmen
Bel Selectra voor het voordeligste energiecontract en bespaar geld (gratis dienst)
Gratis advies om je huis goedkoop te verwarmen
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Daar komt één technische winst bij die wél van het apparaat zelf komt: moduleren. Milieu Centraal is er kort over — «Let er altijd op dat je een slimme thermostaat kiest die kan moduleren. Daarmee bespaar je zo'n 3% op je verwarmingskosten.» Een modulerende ketel brandt op een laag pitje in plaats van vol aan of helemaal uit. Of jouw systeem dat kan, staat in de volgende sectie.
Werkt hij op jouw verwarming?
Een thermostaat praat met je warmtebron, en niet elke warmtebron spreekt dezelfde taal. De Consumentenbond zet het zo neer: «Aan-uit: voor stadsverwarming of oudere cv-ketels», terwijl cv-ketels die de OpenTherm-standaard volgen ook modulerende thermostaten van andere merken aankunnen. Dat verschil bepaalt of die 3% aan modulatiewinst bij jou überhaupt te halen is.
Wat je van een slimme thermostaat kunt verwachten per systeem
Modulerende cv-ketel met OpenTherm
- Aansluiting
- Modulerend
- Wat je kunt verwachten
- De volle winst: het gedrag (tot 14%) plus ongeveer 3% doordat de ketel op een laag pitje brandt
Oudere cv-ketel
- Aansluiting
- Aan-uit
- Wat je kunt verwachten
- Alleen de gedragswinst. De ketel kan niet lager branden, dus de 3% valt weg
Stadsverwarming of warmtenet
- Aansluiting
- Aan-uit
- Wat je kunt verwachten
- Alleen de gedragswinst, en die is hier de hele winst: er is geen ketel om te laten moduleren
- Aansluiting
- Wisselt per systeem
- Wat je kunt verwachten
- Vraag je installateur welke aansluiting jouw verdeler of vloerregeling heeft; per kamer regelen is hier het nuttigste
- Aansluiting
- Meestal eigen regeling
- Wat je kunt verwachten
- Een warmtepomp regelt zelf; een losse slimme thermostaat kan die regeling zelfs in de weg zitten
Aansluitingen: Consumentenbond. De conclusie dat de modulatiewinst bij stadsverwarming en oudere ketels wegvalt is de onze, en volgt uit die twee feiten: geen modulerende ketel, geen 3%. Voor vloerverwarming doet geen van de onafhankelijke bronnen een uitspraak — daarom staat er een vraag en geen advies.
Twijfel je welke aansluiting je hebt? Kijk op je huidige thermostaat en in de handleiding van je warmtebron naar de woorden aan-uit, OpenTherm of modulerend. Koop je een thermostaat die jouw taal niet spreekt, dan werkt hij wel, maar mis je precies het deel van de besparing waarvoor je hem koopt.
Thermostaat vervangen: wanneer loont het?
Als je huidige thermostaat een simpele aan-uit-schakelaar is, je nog met de hand stookt en je ketel modulerend kan werken, dan is de winst het grootst. Is je thermostaat al een modulerende klokthermostaat en stook je bewust, dan koop je gemak — en dat is een prima reden, maar het is geen besparing.
Over de prijs: Milieu Centraal noemt vanaf zo'n € 80 voor een modulerende thermostaat en ongeveer € 150 voor een modulerende klokthermostaat. Voor slimme modellen noemen we bewust geen bedrag: daar bestaat geen onafhankelijke Nederlandse bron voor, en de bedragen die in de zoekresultaten circuleren komen van webshops en installateurs.
Drie dingen om te checken vóór je koopt
Wat je in de zoekresultaten leest — 10 tot 20% besparing en een terugverdientijd van één tot drie jaar — komt van klusbedrijven en webshops. Milieu Centraal komt op 14% onder één voorwaarde, en op weinig zonder die voorwaarde. Wij verkopen geen thermostaten, dus we houden het bij het cijfer met de voorwaarde eraan vast.
Een gratis slimme thermostaat van je energieleverancier
Energieleveranciers bieden regelmatig een slimme thermostaat aan bij een contract: gratis, met korting of in bruikleen. Dat is aantrekkelijk, en het is tegelijk het punt waarop de vergelijking scheef kan gaan lopen: je kiest dan geen apparaat maar een contract. Een thermostaat van € 150 is snel terugverdiend door een contract dat per jaar meer kost.
Wat je nakijkt bij een thermostaat-aanbieding
De looptijd
- Waarom het uitmaakt
- Een toestel bij een contract van één, twee of drie jaar: hoe langer vast, hoe minder je kunt overstappen als de prijzen dalen
Krijg je hem of leen je hem?
- Waarom het uitmaakt
- Bij bruikleen moet je hem soms terugsturen als je opzegt, of afkopen
Het tarief eronder
- Waarom het uitmaakt
- Reken het jaarbedrag van het contract mét toestel tegen het goedkoopste contract zonder toestel
Werkt hij op jouw systeem?
- Waarom het uitmaakt
- Een toestel dat je aansluiting niet ondersteunt, levert de modulatiewinst niet op — zie de tabel hierboven
Wat er gebeurt bij overstappen
- Waarom het uitmaakt
- Blijft de app werken, en blijft het toestel bruikbaar bij een andere leverancier?
Welke leverancier op dit moment welke actie heeft, staat hier bewust niet: die aanbiedingen veranderen per kwartaal. Vergelijk de actuele contracten zelf, of laat ons meekijken.
Welk contract past bij jou: vast, variabel of dynamisch?
Twijfel je welke leverancier je moet kiezen? Onze experts vergelijken gratis met je mee (gratis dienst)
Welk contract past bij jou: vast, variabel of dynamisch?
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Wil je eerst zien wat je nu betaalt tegenover de rest van de markt, dan kun je dat doen in onze energievergelijker. Een aanbieding met een toestel erbij vergelijk je daar op het jaarbedrag, en niet op het cadeau.
Welke slimme thermostaat past bij jou?
Wij rangschikken geen fabrikanten — daar zijn testsites voor, en de zoekresultaten op merknamen staan vol winkels. Wat we wél kunnen doen is de criteria op een rij zetten die volgens Milieu Centraal en de Consumentenbond het verschil maken.
Altijd meenemen
Alleen als het bij je huis past
Merk je bij het vergelijken dat de winst vooral in gemak zit en niet in geld, dan is dat geen argument tegen: gemak is een geldige reden om iets te kopen. Het is alleen een ander soort reden dan een terugverdientijd, en die twee door elkaar halen is precies wat de aanbiedingen op dit onderwerp doen.
Veelgestelde vragen over de slimme thermostaat
Ja, maar voor een kleiner deel van de besparing. Volgens de Consumentenbond hoort bij stadsverwarming een aan-uit-thermostaat, en dat betekent dat er geen ketel is die op een laag pitje kan branden. De ongeveer 3% die Milieu Centraal aan moduleren toeschrijft, valt bij jou dus weg. Wat blijft is de gedragswinst — minder stoken als er niemand thuis is — en dat is bij stadsverwarming de hele winst. Let bij de aanschaf op of het toestel jouw regeling aankan: dat hangt af van of je één centrale afsluiter hebt of alleen radiatoren.
Een wandthermostaat verwisselen is laagspanningswerk en geen ingreep aan je gasinstallatie. Zodra er wél aan de cv-ketel zelf gesleuteld moet worden, geldt iets anders: sinds 1 april 2023 mag alleen een CO-vrij-gecertificeerd bedrijf aan een gasverbrandingsinstallatie werken, en de Rijksoverheid schrijft dat zelf klussen aan die apparaten strafbaar is. Twijfel je over de bedrading of over welke draad waar hoort, laat het dan doen — en bewaar de handleiding van je warmtebron, want daar staat welke aansluiting je hebt.
Bronnen & verificatie
Milieu Centraal — slimme thermostaat vergelijken: de 14% en de voorwaarde, moduleren (3%) en zelflerend opwarmen (laatst gewijzigd 24 juni 2026) · Milieu Centraal — klokthermostaat en radiatorkranen: moduleren bespaart zo'n 3%, prijzen vanaf € 80 en ongeveer € 150 (laatst gewijzigd 2 juli 2026) · Consumentenbond — thermostaten en zoneregeling: aan-uit voor stadsverwarming of oudere ketels, OpenTherm en zoneregeling · Rijksoverheid — koolmonoxide: alleen een CO-vrij-gecertificeerd bedrijf mag aan een gasverbrandingsinstallatie werken .
Meer over verwarmen en besparen