Door In het kort
- Rendement ongeveer 80%. Milieu Centraal zet dat naast 10% voor een open haard, 90% voor een hr-ketel en 330% voor een warmtepomp.
- Hij heeft stroom nodig. De vijzel, de ontsteking en de ventilator lopen op elektriciteit, dus bij een stroomstoring valt een gewone pelletkachel stil.
- Geen subsidie meer. Sinds 1 januari 2020 valt een pelletkachel niet meer onder de ISDE, omdat hij luchtvervuiling veroorzaakt.
Kan een pelletkachel je cv-ketel vervangen?
Nee. Milieu Centraal schrijft het zonder omwegen: «Pelletkachels en biomassaketels zijn niet geschikt om als hoofdverwarming te gebruiken.» De reden is niet dat het toestel te weinig warmte geeft, maar dat je hem dan elke dag van het stookseizoen aan hebt staan. Juist die stookuren maken van fijnstof een probleem: voor jezelf, voor je huisgenoten en voor je buren.
Als bijverwarming ligt het anders. Wil je graag hout stoken voor de sfeer, dan is een pelletkachel volgens Milieu Centraal beter dan een open haard: de toevoer is automatisch, de verbranding daardoor gelijkmatiger en het rendement hoger. Het oordeel hangt dus niet aan het toestel maar aan hoe vaak je hem aanzet.
Wanneer een pelletkachel wel en niet verstandig is
Af en toe stoken voor de sfeer, naast je bestaande verwarming
- Verstandig?
- Ja
- Waarom
- Milieu Centraal: een pelletkachel die je alleen bij speciale gelegenheden stookt, veroorzaakt minder luchtvervuiling
Een open haard of oude houtkachel vervangen
- Verstandig?
- Ja, dat is winst
- Waarom
- De fijnstofuitstoot daalt met 70% — maar alleen als je de oude kachel écht niet meer gebruikt en niet méér gaat stoken
Je cv-ketel vervangen
- Verstandig?
- Nee
- Waarom
- Milieu Centraal: «Neem dus geen pelletkachel of biomassaketel als hoofdverwarming.» In het stookseizoen zou hij elke dag aan staan
Een slecht geïsoleerde kamer warm krijgen
- Verstandig?
- Eerst isoleren
- Waarom
- Elke warmtebron wordt duur in een ruimte die zijn warmte kwijtraakt. Isolatie verlaagt je warmtevraag, ongeacht waarmee je stookt
Bron: Milieu Centraal, pagina over pelletkachels en biomassaketels (laatst gewijzigd 24 juni 2026).
Zoek je wél een vervanger voor je ketel, dan komen alleen bronnen in aanmerking die je hele huis kunnen verwarmen: een nieuwe hr-ketel, een hybride warmtepomp of een volledig elektrische warmtepomp.
Hoe werkt een pelletkachel?
Een pelletkachel verbrandt geperste houtkorrels die hij zichzelf toedient. Dat automatische voeden is het hele verschil met een houtkachel, waar jij de blokken erin legt. De kachel doet vier dingen achter elkaar:
- een voorraadtank bovenin houdt de pellets vast — bij de modellen die wij bekeken gaat het om zo'n 15 kg, goed voor ongeveer een dag stoken;
- een vijzel, een soort schroef met een klein motortje, schuift de korrels in porties naar de vuurpot;
- een gloeielement ontsteekt ze automatisch, en een ventilator blaast precies genoeg verbrandingslucht mee;
- de rookgassen gaan via een rookkanaal naar buiten, en de warmte komt de kamer in — bij de meeste modellen via een ventilator, bij sommige door natuurlijke luchtstroming.
Omdat een elektronische regeling de pellettoevoer en de luchttoevoer op elkaar afstemt, brandt zo'n kachel gelijkmatiger dan een houtkachel. Dat verklaart zowel het hogere rendement als de lagere uitstoot per stookuur. Het verklaart ook waarom hij op een thermostaat kan lopen: hij kan terugschakelen in plaats van alleen uitgaan.
Hoeveel pellets erdoorheen gaan, hangt af van de stand. Fabrikant MCZ geeft voor zijn model Eiko een verbruik van 0,70 tot 1,80 kg per uur op, bij een vermogen van 6 tot 8 kW. Dat is een opgave van de fabrikant zelf, gemeten volgens de labelmethode; jouw verbruik hangt af van de ruimte, de isolatie en hoe hard je stookt.
Heeft een pelletkachel stroom nodig?
Ja. Een gewone pelletkachel werkt niet zonder stroom: het motortje van de vijzel, het gloeielement en de ventilatoren lopen allemaal op elektriciteit. Valt de stroom uit, dan stopt de toevoer en gaat het vuur uit. Dat is precies waarom er modellen bestaan die als «zonder stroom» worden verkocht — maar die term dekt drie verschillende dingen, en dat verschil bepaalt of je werkelijk warmte houdt tijdens een storing.
Wat «pelletkachel zonder stroom» kan betekenen
Natuurlijke convectie — geen ventilator die de warmte de kamer in blaast
- Heeft hij netstroom nodig?
- Ja, gewoon
- Wat je ervoor inlevert
- Niets aan comfort, maar de warmte verspreidt zich langzamer. MCZ levert zijn Eiko in beide vormen: 6 kW met natuurlijke convectie, 8 kW met ventilator
Met accu of noodvoorziening
- Heeft hij netstroom nodig?
- Ja, maar hij overbrugt een storing
- Wat je ervoor inlevert
- Niets, zolang de storing kort is. MCZ geeft voor zijn Free-techniek een overbrugging van maximaal 4 uur op
Echt stroomloos — zwaartekracht in plaats van een vijzelmotor
- Heeft hij netstroom nodig?
- Nee
- Wat je ervoor inlevert
- Geen automatische ontsteking, geen thermostaat en geen automatisch terugschakelen: je stelt hem met de hand in. Fabrikant Laminox omschrijft zijn Natural-serie als «geen voeding, geen batterij, geen elektronica»
Opgaven van de fabrikanten zelf (MCZ en Laminox, geraadpleegd 11 september 2026). Een onafhankelijke Nederlandse partij toetst deze modellen niet.
De eerste twee zijn dus geen oplossing voor een stroomstoring, hoe ze ook in de winkel staan. Alleen het derde type brandt door als het net eruit ligt, en dat kost je de bediening die een pelletkachel juist prettig maakt.
En hoeveel stroom kost het stoken zelf? Daar geven wij bewust geen jaarbedrag voor. De getallen die je online vindt lopen uiteen van enkele tientallen tot enkele honderden kilowattuur per jaar, ze komen allemaal van partijen die een pelletkachel verkopen, en geen onafhankelijke Nederlandse bron houdt er een bij. Wat je wél kunt doen: kijk op het typeplaatje of in de handleiding van het model dat je op het oog hebt — daar staat het opgenomen vermogen. Reken erop dat het ontsteken kort de meeste stroom vraagt en het stoken daarna een stuk minder.
Gratis advies om je huis goedkoop te verwarmen
Bel Selectra voor het voordeligste energiecontract en bespaar geld (gratis dienst)
Gratis advies om je huis goedkoop te verwarmen
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Wat kost stoken op pellets?
Hoeveel je kwijt bent, hangt af van hoeveel pellets erdoorheen gaan. Milieu Centraal rekent voor een pelletkachel met cv-aansluiting of een biomassaketel in een vrijstaande woning op 6,5 tot 9 m³ pellets per jaar. Stook je alleen af en toe voor de sfeer, dan zit je daar ver onder. Koop je kleine hoeveelheden in plaats van een jaarvoorraad, dan betaal je volgens Milieu Centraal ongeveer 10% meer.
Een prijs per zak of per ton zetten wij er niet bij, en dat is een bewuste keuze. Er is geen onafhankelijke Nederlandse partij die een pelletprijs bijhoudt, zoals dat voor gas en stroom wel gebeurt. Een bedrag dat niemand actualiseert, staat er over een jaar verkeerd. Wat we je wél kunnen geven is wat een kilowattuur warmte kost bij de bronnen waarvoor die prijs wél wordt onderhouden — dan zie je zelf waar een pelletkachel tegen afgezet moet worden.
Kosten per kWh nuttige warmte, peildatum januari 2026
Warmtepomp (SCOP 3)
- Per kWh warmte
- € 0,08 tot € 0,10
- Waar dat getal vandaan komt
- Eén kWh warmte kost ongeveer een derde kWh stroom
- Per kWh warmte
- € 0,14 tot € 0,16
- Waar dat getal vandaan komt
- Ongeveer 8,8 tot 9,4 kWh nuttige warmte per m³ gas
- Per kWh warmte
- maximaal € 0,15
- Waar dat getal vandaan komt
- Het ACM-maximumtarief per GJ, omgerekend naar kWh
- Per kWh warmte
- € 0,25 tot € 0,30
- Waar dat getal vandaan komt
- Eén kWh stroom levert één kWh warmte
Pellets
- Per kWh warmte
- geen onderhouden prijsbron
- Waar dat getal vandaan komt
- Rendement ongeveer 80% volgens Milieu Centraal, maar de brandstofprijs wordt door geen onafhankelijke partij bijgehouden
Prijsbasis: Milieu Centraal, energieprijzen voor besparingen (peildatum januari 2026). Het warmtenettarief is het ACM-maximum voor 2026, door ons omgerekend.
Over dat rendement lopen de opgaven uiteen, en dat is goed om te weten voor je een folder leest. Milieu Centraal houdt ongeveer 80% aan voor pelletkachels en biomassaketels als groep. Fabrikanten komen hoger uit: MCZ geeft voor zijn Eiko 91 tot 92% op. Dat verschil is geen ruzie over feiten maar over de meting — een fabrikant test één model onder labelomstandigheden, Milieu Centraal kijkt naar de categorie in de praktijk. Voor een vergelijking tussen warmtebronnen is het generieke cijfer het veiligere.
Wat in alle gevallen blijft: zolang een pelletkachel je bijverwarming is, blijft je cv-ketel of je warmtepomp de grootste post op je energierekening. Alle warmtebronnen naast elkaar staan op onze hub over verwarmen.
Nadelen: fijnstof, gezondheid en je buren
Het grootste nadeel staat niet in de folder: houtstook is in Nederland een probleembron voor de luchtkwaliteit. Volgens het RIVM is houtstook door particulieren goed voor ongeveer 23% van de fijnstofuitstoot die mensen in Nederland veroorzaken. Een pelletkachel stoot per stookuur minder fijnstof uit dan een open haard of een gewone houtkachel, maar hij stoot het wél uit.
Milieu Centraal is expliciet over wat dat doet: «Fijnstof is schadelijk voor de gezondheid en kan tijdelijke klachten veroorzaken (verstopte neus, hoesten), maar ook blijvende longschade.» En: «Vooral kinderen, ouderen en mensen met luchtwegaandoeningen hebben er last van.» Dat geldt voor je huisgenoten net zo goed als voor de buren, die de rook binnenkrijgen zonder er iets over te zeggen te hebben.
- de winst van 70% minder fijnstof geldt alleen als je een open haard of houtkachel vervangt én de oude niet meer gebruikt;
- ga je door de nieuwe kachel méér stoken, dan kan de uitstoot gelijk blijven of zelfs stijgen — dan blijft de overlast voor je buren gewoon bestaan;
- het RIVM heeft samen met TNO, de GGD Amsterdam en de Universiteit Utrecht vastgesteld dat houtrook tot gezondheidsklachten leidt, zoals kortademigheid in rust;
- of het weer geschikt is om te stoken, staat in de Stookwijzer van het RIVM, die naar windkracht en luchtkwaliteit kijkt: bij code oranje en rood adviseert de Rijksoverheid niet te stoken.
Het RIVM zelf laat er weinig ruimte in: «Helemaal geen hout stoken, is het beste voor een gezonde leefomgeving.» Dat is het eerlijke kader waarbinnen een pelletkachel de betere van twee houtopties is — niet de schone optie.
Wil je warmte zonder verbranding in huis, dan zijn infraroodpanelen of een elektrische kachel de gebruikelijke bijverwarmers. Ze zijn per kWh duurder, maar ze geven geen rook en vragen geen rookkanaal.
Subsidie en regels: wat mag wel en niet?
Subsidie is er niet meer. Sinds 1 januari 2020 valt een pelletkachel of biomassaketel niet meer onder de ISDE, de landelijke investeringssubsidie. De reden die Milieu Centraal geeft is de luchtvervuiling die deze toestellen veroorzaken. Voor een warmtepomp of een zonneboiler bestaat die subsidie wél; welke bedragen er per maatregel gelden, staat op onze pagina over energiesubsidies.
Verboden worden ze niet. Het Informatiepunt Leefomgeving van de Rijksoverheid schrijft het zo: «Gemeenten kunnen de aanwezigheid van houtkachels niet verbieden, maar wél regels stellen aan het gebruik ervan.» Een gemeente kan dus in haar omgevingsplan vastleggen wanneer je niet mag stoken, bijvoorbeeld bij ongunstig weer — maar je kachel afnemen kan ze niet.
De regels die er wél zijn
Ecodesign, sinds 1 januari 2022
- Wat die inhoudt
- Voor nieuwe kachels gelden Europese emissie-eisen. Een toestel dat je vandaag koopt, is daaraan getoetst; een kachel van vóór die datum niet
Gemeentelijke gebruiksregels
- Wat die inhoudt
- De gemeente kan het stoken van hout aan huis in het omgevingsplan regelen als milieubelastende activiteit. Verbieden dat je een kachel hébt, mag niet
Rookoverlast
- Wat die inhoudt
- Landelijk geldt dat gebruikers «alle redelijke maatregelen» moeten nemen om overlast door rook te voorkomen. Bij aanhoudende overlast is de gemeente het aanspreekpunt
Geen ISDE
- Wat die inhoudt
- Sinds 1 januari 2020 geen subsidie meer voor pelletkachels en biomassaketels, vanwege de luchtvervuiling
Bronnen: Informatiepunt Leefomgeving (regels houtstook vanuit woningen en tuinen) en Milieu Centraal (subsidie pelletkachel en biomassaketel, laatst gewijzigd 30 juni 2026).
Over de aanleg van het rookkanaal en de plaatsing zelf geven wij geen advies: daar gelden bouwtechnische eisen en wij hebben geen installateursnetwerk. Vraag dat na bij een installateur die het toestel ook plaatst.
Pelletkachel met cv-aansluiting
Naast de gewone kamerkachel bestaat er een variant die de warmte naar andere ruimtes doorvoert in plaats van hem alleen af te geven in de kamer waar hij staat. In de handel heet dat een pelletkachel-cv; het grotere broertje daarvan is de biomassaketel. Milieu Centraal behandelt beide als één categorie, met hetzelfde oordeel over hoofdverwarming.
Twee dingen om vooraf te weten. Warm kraanwater maakt zo'n kachel niet — daarvoor blijf je je ketel of een apart toestel nodig hebben, en wat daarvoor de opties zijn staat op onze pagina over de boiler. En het verbruik loopt op: de 6,5 tot 9 m³ pellets per jaar die Milieu Centraal noemt, gelden juist voor deze zwaardere opstelling in een vrijstaande woning.
Daarmee komt de hoofdverwarmingsvraag terug, want een pelletkachel-cv koop je zelden voor de sfeer. Precies daar geldt het advies van Milieu Centraal het sterkst.
Pelletkachel of houtkachel?
Ze stoken allebei hout, maar ze vragen iets heel anders van je. Een houtkachel vul je zelf en laat je branden; een pelletkachel doseert zichzelf en laat zich instellen. Dat verschil bepaalt zowel het gemak als de uitstoot.
Pelletkachel naast houtkachel
Brandstof
- Pelletkachel
- Geperste houtkorrels uit een voorraadtank
- Houtkachel
- Blokken hout die je zelf bijlegt
Bediening
- Pelletkachel
- Thermostaat en automatische ontsteking; hij kan terugschakelen
- Houtkachel
- Handmatig: aansteken, bijvullen, luchttoevoer regelen
Stroom
- Pelletkachel
- Nodig, behalve bij een echt stroomloos model
- Houtkachel
- Niet nodig
Rendement (Milieu Centraal)
- Pelletkachel
- Ongeveer 80%
- Houtkachel
- Lager dan een pelletkachel; een open haard haalt maar 10%
Fijnstof
- Pelletkachel
- Minder per stookuur door de gelijkmatige verbranding
- Houtkachel
- Hoger, en sterk afhankelijk van hoe droog je hout is
Rendementen: Milieu Centraal. De overige rijen beschrijven het werkingsprincipe van beide toestellen.
Welk hout mag je in een houtkachel stoken?
Eén regel is geen advies maar wetgeving. De Rijksoverheid schrijft: «Stook alleen droog, onbehandeld hout. Het is verboden bewerkt hout te stoken.» Geverfd hout, geïmpregneerd hout, sloophout en afvalhout mogen dus niet de kachel in — bij verbranding komen daar stoffen uit vrij die in gewoon stookhout niet zitten. Een pelletkachel heeft deze vraag niet: die eet alleen de korrels waarvoor hij gemaakt is.
Hoe droog moet dat hout zijn?
Online vind je vuistregels als «15 tot 20% vocht» en «twee jaar drogen». Wij zetten er geen percentage bij, en dat is een keuze: we vonden geen Nederlandse overheids- of voorlichtingsbron die er één noemt. Milieu Centraal, het RIVM en de Rijksoverheid zijn de afgelopen jaren juist gestópt met stooktips — hun boodschap is niet «stook beter» maar «stook minder». Wat wél vaststaat is de richting: nat hout brandt kouder en daardoor viezer.
Dat verklaart ook waarom de vergelijking hierboven zo uitpakt. De winst van een pelletkachel zit er niet in dat hij schoon is, maar dat de dosering en de luchttoevoer niet meer van jouw stookgedrag en van de droogte van je blokken afhangen.
Veelgestelde vragen over de pelletkachel
Milieu Centraal adviseert een pelletkachel of biomassaketel die regelmatig brandt ieder jaar te laten schoonmaken en afstellen. Dat is geen wettelijke plicht, maar het raakt wel direct de verbranding: een vervuilde vuurpot of vijzel stookt onzuiniger en vuiler. Daarnaast vraagt de asla vaker een beurt dan bij een houtkachel, omdat er dagelijks kleine hoeveelheden as ontstaan. Voor het onderhoud van de ketel die je huis verwarmt, zie onderhoud van je cv-ketel.
Een pelletkachel staat in de kamer en verwarmt vooral die ruimte; een biomassaketel staat in een technische ruimte en is bedoeld om via het cv-systeem het hele huis te verwarmen. Milieu Centraal behandelt ze als één categorie en geeft er hetzelfde oordeel over: allebei niet geschikt als hoofdverwarming, en voor allebei is sinds 1 januari 2020 geen ISDE-subsidie meer beschikbaar. Een biomassaketel kan bovendien op andere brandstoffen lopen dan pellets, zoals houtsnippers of houtblokken — en dan loopt het volumeverbruik verder op dan de 6,5 tot 9 m³ pellets die Milieu Centraal voor een vrijstaande woning noemt.
Hier bestaat geen landelijke regel voor, en wij vonden ook geen onafhankelijke bron die er één beschrijft. Je polisvoorwaarden zijn dus leidend: verzekeraars verschillen in wat ze vragen bij een houtgestookt toestel. Lees na wat jouw opstal- en inboedelverzekering zegt over een kachel met een rookkanaal, en meld het bij twijfel — een melding kost niets, een discussie achteraf wel. Wat los daarvan verstandig blijft, is het jaarlijkse onderhoud dat Milieu Centraal adviseert.
Bronnen & verificatie
Milieu Centraal — pelletkachel en biomassaketel: rendement, pelletverbruik, fijnstof en het oordeel over hoofdverwarming (laatst gewijzigd 24 juni 2026) · Milieu Centraal — subsidie pelletkachel en biomassaketel: geen ISDE meer sinds 1 januari 2020 (laatst gewijzigd 30 juni 2026) · Informatiepunt Leefomgeving (Rijksoverheid) — regels voor houtstook vanuit woningen en tuinen: gemeentelijke bevoegdheden, Ecodesign sinds 1 januari 2022 en de rookoverlastbepaling · RIVM — Stookwijzer: windkracht en luchtkwaliteit bepalen het advies, en «helemaal geen hout stoken, is het beste voor een gezonde leefomgeving» · Rijksoverheid — overlast door houtrook voorkomen of verminderen: «Stook alleen droog, onbehandeld hout. Het is verboden bewerkt hout te stoken» en het advies niet te stoken bij code oranje en rood · MCZ — technische gegevens van de pelletkachel Eiko: natuurlijke convectie tegenover geforceerde ventilatie, pelletverbruik en de black-outoverbrugging (geraadpleegd 11 september 2026) · Laminox — Jessica Natural: de fabrikant omschrijft deze pelletkachel als volledig zonder voeding, batterij of elektronica (geraadpleegd 11 september 2026) · Milieu Centraal — energieprijzen voor besparingen: de gas- en stroomprijzen waarmee wij rekenen (peildatum januari 2026) .
Meer over verwarmen met hout en alternatieven