Door In het kort
- Onderhoud is niet verplicht: geen enkele Nederlandse regel schrijft een bewoner een onderhoudsbeurt voor.
- Eens per twee jaar volstaat bij een moderne ketel; is hij ouder, dan wordt jaarlijks aangeraden.
- De monteur moet gecertificeerd zijn: controleer dat vooraf in het openbare register.
Is ketelonderhoud verplicht?
Nee. Er bestaat in Nederland geen wettelijke verplichting voor een bewoner of eigenaar om zijn cv-ketel periodiek te laten onderhouden. De regels rond gasverbrandingsinstallaties gaan over wie de werkzaamheden mag uitvoeren, niet over hoe vaak jij ze moet laten doen.
Dat betekent niet dat onderhoud zinloos is — het gaat over koolmonoxide, over rendement en soms over je fabrieksgarantie. Maar «het moet van de wet» is geen argument, en je hoort het vaak van partijen die de beurt zelf verkopen.
Let op waar je het leest: België heeft wél een keuringsplicht
Veel wat je online vindt over verplicht ketelonderhoud gaat over Vlaanderen, waar een periodieke keuring en een onderhoudsattest wettelijk zijn geregeld. Die verplichting bestaat in Nederland niet. Verwarrend is dat Nederlandse installateurs het certificeringsstelsel in de volksmond óók «de Gasketelwet» noemen — dezelfde naam, een andere regel. Wat in Nederland geldt, staat hieronder.
Waarom je het tóch laat doen
Dat er geen plicht is, maakt de beurt niet overbodig. Er zijn drie redenen die los van elkaar staan, en het helpt om te weten welke voor jou geldt.
Veiligheid. Een slecht afgestelde of vervuilde ketel kan koolmonoxide vormen, en dat ruik je niet. Een koolmonoxidemelder bij het toestel is geen overbodige luxe, maar hij vervangt de controle niet.
Rendement. Een ketel die minder schoon brandt, verstookt meer gas voor dezelfde warmte — en dat zie je terug op je energierekening.
Garantie. Sommige fabrikanten koppelen hun garantietermijn aan aantoonbaar onderhoud. Dit is de enige van de drie die je zwart op wit kunt nakijken, en vaak het echte argument — niet de wet.
En je verzekering dan?
Dit is de vraag die er vaak achteraan komt, en het eerlijke antwoord is genuanceerder dan beide uitersten. Verzekeraars eisen doorgaans niet dat je een onderhoudscontract hebt, maar verwachten wel dat je je woning als een goed huisvader beheert. Ontstaat er schade die aantoonbaar door achterstallig onderhoud komt, dan kan een verzekeraar daarnaar vragen. Wij vonden geen uitspraak of toezichtsbron die dat als hard recht vastlegt — behandel het dus als een reëel risico, niet als een wettelijke plicht, en lees je eigen polisvoorwaarden na.
Hoe vaak moet een cv-ketel onderhouden worden?
Vraag het aan tien partijen en negen zeggen «elk jaar». Twee instanties zonder commercieel belang zeggen iets anders, en ze zeggen het allebei hetzelfde: voor een moderne ketel volstaat eens per twee jaar. Het onderscheid dat ze erbij maken is de leeftijd van het toestel, niet het merk.
Wat onafhankelijke instanties over de frequentie zeggen
Moderne cv-ketel (hr-ketel)
- Aanbevolen frequentie
- Eens per 2 jaar is voldoende
- Bron
- NVWA en Milieu Centraal
Oudere cv-ketel
- Aanbevolen frequentie
- Jaarlijks schoonmaken en nakijken
- Bron
- Milieu Centraal
Gastoestel met waakvlam
- Aanbevolen frequentie
- Jaarlijks
- Bron
- NVWA
De NVWA beschrijft dit in de context van huurwoningen, waar de verhuurder verantwoordelijk is. Milieu Centraal zegt erbij dat je de frequentie in overleg met je installateur bepaalt.
Waarom adviseert de markt dan jaarlijks? Deels uit voorzichtigheid, en deels omdat een jaarcontract nu eenmaal het product is dat verkocht wordt. Er is ook een legitieme reden: sommige fabrikanten koppelen hun garantietermijn aan jaarlijks onderhoud. Heb je een ketel die nog in de garantie zit, kijk dan wat jouw fabrikant precies eist — dat kan het verschil maken.
Wanneer in het jaar je het laat doen
Een beurt vlak vóór het stookseizoen is logischer dan een in januari: een gebrek komt dan aan het licht op een moment dat je de ketel nog niet nodig hebt. Eind zomer en begin herfst zijn daarom de rustigste én de verstandigste periode.
Het omgekeerde geldt ook. Belt iedereen tegelijk omdat het buiten koud wordt, dan lopen de wachttijden op en betaal je bij een storing eerder een spoedtarief. Zit je ketel al tegen de tien jaar en heb je hem nooit laten nakijken, plan het dan liever in september dan in december.
Wat er tijdens een onderhoudsbeurt gebeurt
«Onderhoud» is een verzamelnaam, en juist daar zit het verschil tussen aanbieders. Een volwaardige beurt bestaat grofweg uit vier dingen:
- reinigen van de brander en de warmtewisselaar, waar zich roet en kalk verzamelen;
- afstellen van de verbranding en meten wat er uit de rookgasafvoer komt;
- controleren op gas- en waterlekkage, en de rookgasafvoer nalopen;
- controleren van de waterdruk en het expansievat, en bijvullen als het nodig is.
⚠️ Let bij het vergelijken van offertes op het verschil tussen een inspectie en een onderhoudsbeurt. Sommige aanbieders komen kijken en meten, en rekenen het schoonmaken apart af. Dat is niet oneerlijk, maar het maakt twee prijzen die op elkaar lijken onvergelijkbaar.
Gratis advies om je huis goedkoop te verwarmen
Bel Selectra voor het voordeligste energiecontract en bespaar geld (gratis dienst)
Gratis advies om je huis goedkoop te verwarmen
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Wat wél verplicht is: wie aan je ketel mag werken
Sinds 1 april 2023 mag alleen een gecertificeerd bedrijf aan gasverbrandingsinstallaties werken: installeren, repareren, onderhouden en in bedrijf stellen. De achtergrond is koolmonoxide — de Onderzoeksraad voor Veiligheid stelde vast dat ongelukken vaak voortkwamen uit slecht uitgevoerd werk.
En dit is het deel dat zelden ergens staat: ook jij als opdrachtgever bent in overtreding als je een niet-gecertificeerd bedrijf inschakelt. Het is dus niet alleen het probleem van de monteur.
Zo controleer je het vooraf
Gecertificeerde bedrijven staan in het openbare Register gasverbrandingsinstallaties en mogen het CO-vrij beeldmerk voeren; de monteur kan zich daarmee legitimeren. Zoek het bedrijf op in dat register vóór je een afspraak maakt — niet achteraf, want dan heb je de opdracht al gegeven.
Waarom deze regel er is
De aanleiding is onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die vaststelde dat ongelukken met koolmonoxide opvallend vaak voortkwamen uit werkzaamheden die niet goed waren uitgevoerd — niet uit versleten toestellen. Vandaar dat de wetgever niet de kétel is gaan reguleren maar de vakbekwaamheid van wie eraan sleutelt. Dat verklaart ook waarom er geen onderhoudsfrequentie in de regel staat: het probleem dat hij oplost is een ander.
Voor welke toestellen geldt het?
De plicht gaat over gebouwgebonden gastoestellen voor verwarming of warm water, inclusief de rookgasafvoer en de luchttoevoer:
- wél: cv-ketels, geisers, gasboilers, moederhaarden en gas-sfeerhaarden;
- niet: losse gaskachels, terraskachels, heteluchtkanonnen, gasfornuizen en kooktoestellen;
- niet: werk aan gasleidingen, expansievaten of radiatoren — dat valt buiten deze plicht;
- niet: installaties met een vermogen boven de 100 kW, die kennen een eigen regime.
Dat laatste verklaart ook een misverstand dat je online tegenkomt: de SCIOS-keuring waar sommige pagina's naar verwijzen, hoort bij grotere stookinstallaties en niet bij de ketel in een gewone woning.
Wat mag je zelf doen aan je cv-ketel?
De wet noemt een korte lijst «eenvoudige handelingen» die je gewoon zelf mag uitvoeren, ook al is de rest voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf:
- de resetknop gebruiken;
- cv-water bijvullen;
- de stekker van de cv-ketel uit het stopcontact halen;
- batterijen vervangen;
- de timer of de thermostaat instellen.
Radiatoren ontluchten mag ook: dat is werk aan je radiatoren, niet aan het gastoestel. Alles wat verder gaat — de brander, de warmtewisselaar, de rookgasafvoer — laat je met rust, en niet alleen omdat het niet mag.
Van die lijst is de waterdruk het enige punt dat om regelmaat vraagt: lees hem een paar keer per jaar af bij een koude installatie, waar hij tussen 1,5 en 2 bar hoort te staan. Hoe je bijvult, wat de fabrikant van jouw merk voorschrijft en waarom vaak bijvullen een signaal is en geen klus, staat volledig op cv-ketel bijvullen en waterdruk.
Onderhoudscontract of losse beurt?
Je kunt onderhoud per keer afnemen of een abonnement nemen. De Consumentenbond zet de ondergrens op ongeveer € 80 per jaar, met de kanttekening dat het flink hoger kan uitvallen. Een losse beurt is per keer doorgaans duurder dan dezelfde beurt binnen een abonnement — dat prijsverschil is precies het lokmiddel van het contract.
Waar het echt om draait is niet de beurt maar wat er bij een storing gebeurt. Dat is waar de bedragen uiteenlopen, en dit zijn de vijf punten waarop contracten van elkaar verschillen:
Waarop je een onderhoudscontract vergelijkt
Voorrijkosten en arbeidsloon bij storing
- Waarom het uitmaakt
- Zitten die erin of komen ze los bij, dan verandert de rekening bij één storing al meer dan het jaarbedrag
Materialen en onderdelen
- Waarom het uitmaakt
- Vaak gedekt tot een maximum; juist de dure onderdelen vallen erbuiten
Wachttijd en opzegtermijn
- Waarom het uitmaakt
- Een wachttijd na afsluiten betekent dat je niet kunt aanmelden zodra hij stuk is
Voorrang in het stookseizoen
- Waarom het uitmaakt
- In december is een snellere monteur het echte product
Certificering, zwart op wit
- Waarom het uitmaakt
- Zonder CO-certificaat mag het bedrijf het werk niet doen, en ben jij ook in overtreding
Reken het door met het jaarbedrag én het scenario van één storing erbij. Twee contracten met hetzelfde maandbedrag kunnen daar honderden euro's uit elkaar liggen.
Reken het door op de leeftijd van je ketel. Bij een toestel van twee jaar oud betaal je vooral voor zekerheid die je statistisch niet nodig hebt; bij een hr-ketel van twaalf jaar verandert die rekensom, want dan gaat het contract eigenlijk over de vraag wat je doet als hij het begeeft. En zonder contract mag je een beurt gewoon per keer bestellen — er is geen regel die dat verbiedt.
Huur je? Dan is je verhuurder aan zet
Bij een huurwoning ligt het anders, en dit is het enige geval waarin onderhoud wél iemands verplichting is. De cv-ketel is een vast onderdeel van de woning, en het onderhoud daarvan is de verantwoordelijkheid van de verhuurder. Datzelfde geldt voor een geiser. Groot onderhoud, zoals een nieuwe ketel, is eveneens voor zijn rekening.
Als huurder blijf je verantwoordelijk voor de kleine handelingen — precies dezelfde die de wet hierboven «eenvoudig» noemt:
- water bijvullen;
- de installatie ontluchten als dat nodig is;
- de ketel opnieuw opstarten als hij is uitgevallen.
Bel niet zelf een monteur voordat je dit hebt gecheckt. Hangt er een ketel die je zélf hebt laten plaatsen, dan ligt de verantwoordelijkheid wel bij jou. Twijfel je wie waarvoor opdraait, kijk dan eerst in je huurcontract: een beurt die je op eigen initiatief regelt, krijg je zelden vergoed.
Veelgestelde vragen over ketelonderhoud
Nee. Geen enkele Nederlandse regel verplicht een bewoner of eigenaar tot periodiek onderhoud. Wat sinds 1 april 2023 wél verplicht is, is dat de wérkzaamheden door een gecertificeerd bedrijf worden gedaan. De verplichte periodieke keuring en het onderhoudsattest waar je online over leest, zijn Vlaamse regels en gelden hier niet.
Ja, maar het interessante deel is niet de waterdruk zelf — die lees je zelf af, en bijvullen mag je ook zelf. Wat een monteur er wél bij doet is de voordruk van het expansievat controleren, en dat is precies het onderdeel dat achter een terugkerend drukverlies zit. Alles over aflezen, bijvullen en drukverlies staat op cv-ketel bijvullen en waterdruk.
Gecertificeerde bedrijven staan in het openbare Register gasverbrandingsinstallaties en voeren het CO-vrij beeldmerk. Controleer het bedrijf daar vóór je de opdracht geeft: schakel je een niet-gecertificeerd bedrijf in, dan ben je als opdrachtgever zelf ook in overtreding.
Bronnen & verificatie
Informatiepunt Leefomgeving — regels voor gasverbrandingsinstallaties (artikel 6.45 Bbl) · TloKB — werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties en het CO-vrijcertificaat · Register gasverbrandingsinstallaties — controleer een installatiebedrijf · NVWA — onderhoudsrechten van huurders bij gastoestellen · Milieu Centraal — cv-ketel onderhoud en instelling · Nefit Bosch — de ideale waterdruk (bar) van je cv-ketel .
Meer over je verwarming