Door In het kort
- Vast: maximale prijszekerheid, je tarief staat 1, 2 of 3 jaar vast.
- Variabel: beweegt mee met de markt, boetevrij opzegbaar, onbepaalde looptijd.
- Dynamisch: kwartier- en dagprijzen; het voordeligst als je je verbruik kunt sturen.
De 3 soorten energiecontracten vergeleken
Het grootste verschil tussen de contractvormen zit in hoe vaak de prijs verandert en hoeveel zekerheid je daarvoor terugkrijgt. In het overzicht hieronder staan de belangrijkste kenmerken naast elkaar.
Verschil tussen een vast, variabel en dynamisch energiecontract
Prijs
- Vast
- Staat de hele looptijd vast
- Variabel
- Wijzigt meestal 2× per jaar
- Dynamisch
- Stroom per kwartier, gas per dag
Looptijd
- Vast
- 1, 2 of 3 jaar
- Variabel
- Onbepaalde tijd
- Dynamisch
- Onbepaalde tijd
Prijszekerheid
- Vast
- Hoog
- Variabel
- Gemiddeld
- Dynamisch
- Laag
Opzegbaarheid
- Vast
- Opzegvergoeding mogelijk
- Variabel
- Boetevrij, 30 dagen opzegtermijn
- Dynamisch
- Boetevrij, altijd
Slimme meter
- Vast
- Niet vereist
- Variabel
- Niet vereist
- Dynamisch
- Verplicht
Past bij
- Vast
- Wie zekerheid wil
- Variabel
- Wie flexibel wil blijven
- Dynamisch
- Wie verbruik kan sturen
Vast contract
Je tarief ligt 1, 2 of 3 jaar vast. Maximale zekerheid, maar je profiteert niet van dalende prijzen.
Variabel contract
De prijs wijzigt meestal twee keer per jaar. Flexibel en boetevrij opzegbaar.
Dynamisch contract
Je betaalt de actuele marktprijs per kwartier. Het voordeligst als je verbruik verschuift.
Naast deze drie is er het modelcontract: een door de overheid vastgestelde variant met standaardvoorwaarden. Meer daarover verderop.
Meer over vaste contracten
Welke energiecontract past bij jou?
Er is geen contract dat voor iedereen het beste is — het hangt af van je behoefte aan zekerheid en of je je verbruik kunt verschuiven. Gebruik deze vuistregels als vertrekpunt.
Kies vast als je…
- vooral zekerheid en een vast maandbedrag wilt;
- niet wilt omkijken naar je contract;
- je verbruik niet kunt of wilt verschuiven.
Kies variabel als je…
- flexibel wilt blijven en boetevrij wilt kunnen opzeggen;
- met de markt wilt meebewegen;
- geen jarenlange binding wilt.
Kies dynamisch als je…
- je verbruik kunt sturen naar goedkope uren;
- zonnepanelen, een thuisbatterij, laadpaal of warmtepomp hebt;
- een slimme meter hebt en prijsschommelingen aankunt.
Kun je grootverbruikers als een elektrische auto, warmtepomp of thuisbatterij op de goedkope uren laten draaien, dan haal je het meeste uit een dynamisch contract. Verbruik je juist vooral in de avondpiek en wil je rust, dan is een vast contract vaak de prettigere keuze.
Twijfel je tussen twee vormen? Leg ze naast elkaar
Welk contract past bij jou: vast, variabel of dynamisch?
Twijfel je welke leverancier je moet kiezen? Onze experts vergelijken gratis met je mee (gratis dienst)
Welk contract past bij jou: vast, variabel of dynamisch?
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Energiecontract kiezen met zonnepanelen
Heb je zonnepanelen, dan speelt één ontwikkeling een grote rol in je contractkeuze: het einde van de salderingsregeling.
Tot en met 31 december 2026 mag je zelf opgewekte stroom nog wegstrepen tegen je verbruik (salderen). Vanaf 1 januari 2027 vervalt die regeling en ontvang je alleen nog een redelijke terugleververgoeding voor de stroom die je teruglevert. Daardoor wordt het lonender om je eigen stroom zelf te gebruiken in plaats van terug te leveren.
Dat maakt een dynamisch contract, zeker in combinatie met een thuisbatterij, interessant: je verbruikt of slaat je stroom op wanneer die goedkoop is en levert terug wanneer de prijs piekt. Wil je juist zekerheid, dan kan een vast contract beter passen — let dan wel op de terugleverkosten, die sinds 2026 transparant in het contract moeten staan.
Energiecontract afsluiten: waar op letten?
Welke vorm je ook kiest, bij het afsluiten gelden een paar vaste spelregels die door de ACM en de Energiewet zijn vastgelegd.
Het modelcontract
Een modelcontract is een door de overheid vastgesteld energiecontract met standaardvoorwaarden, zodat je aanbiedingen makkelijk kunt vergelijken. Sinds de Energiewet (van kracht per 1 januari 2026) moet elke leverancier twee modelcontracten aanbieden: één met variabele tarieven voor onbepaalde tijd, en één met een vast tarief voor 12 maanden. De terugleverkosten voor zonnestroom staan er voortaan transparant in. Lees meer op onze pagina over het modelcontract.
Bedenktijd en opzeggen
Na het afsluiten heb je altijd 14 dagen wettelijke bedenktijd: binnen die termijn kun je zonder opgaaf van reden en zonder kosten annuleren. Informeert je leverancier je niet over die bedenktijd, dan loopt hij op tot maximaal een jaar. Daarna geldt per contractvorm:
- een vast contract opzeggen vóór het einde van de looptijd kan een opzegvergoeding kosten;
- een variabel of dynamisch contract is boetevrij opzegbaar, met een opzegtermijn van 30 dagen.
Bepaalde of onbepaalde tijd?
Een vast contract heeft een bepaalde looptijd (1, 2 of 3 jaar) met een einddatum. Een variabel en dynamisch contract lopen voor onbepaalde tijd door totdat je zelf opzegt of overstapt. Bij een variabel contract mag de leverancier de tarieven meestal twee keer per jaar aanpassen — dat moet minstens een maand van tevoren worden aangekondigd.
Weet je niet zeker welke vorm en welk verbruik het beste bij je passen? Onze energie-experts vergelijken gratis en onafhankelijk met je mee — ook aanbieders waarmee we geen samenwerking hebben.
Gratis advies over energiezaken
Bel Selectra voor advies over energiecontracten of om over te stappen (gratis dienst)
Gratis advies over energiezaken
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Veelgestelde vragen over energiecontracten
In Nederland kies je uit drie soorten: een vast contract (prijs staat vast voor 1, 2 of 3 jaar), een variabel contract (prijs wijzigt meestal 2× per jaar) en een dynamisch contract (prijs per kwartier voor stroom, per dag voor gas). Daarnaast is er het door de overheid vastgestelde modelcontract.
Er is geen contract dat altijd het goedkoopst is. Een vast contract geeft zekerheid maar geen profijt van dalende prijzen; een dynamisch contract kan het voordeligst uitpakken als je je verbruik kunt sturen, maar brengt meer prijsrisico mee. Welke vorm voor jou het gunstigst is, hangt af van je verbruik en risicobereidheid — onze experts rekenen het gratis met je door.
Een modelcontract is een energiecontract met door de overheid vastgestelde standaardvoorwaarden, zodat aanbiedingen goed vergelijkbaar zijn. Sinds de Energiewet (1 januari 2026) moet elke leverancier er twee aanbieden: een variabel modelcontract voor onbepaalde tijd en een vast modelcontract van 12 maanden.
Bij een vast contract zit je vast voor de looptijd (1, 2 of 3 jaar); tussentijds opzeggen kan een opzegvergoeding kosten. Een variabel of dynamisch contract loopt voor onbepaalde tijd en is boetevrij opzegbaar met een opzegtermijn van 30 dagen. Na het afsluiten geldt bovendien altijd 14 dagen wettelijke bedenktijd.
Het hele energiecontract-cluster