Airco is de meest verkochte warmtepomp: wat kost dat deze winter?

Hoe de airco de grootste warmtepomp van Nederland werd

De cijfers van de Vereniging Warmtepompen over de eerste helft van 2026 laten een markt zien die er anders uitziet dan het beleidsdebat suggereert. Er gingen 238.548 warmtepompen naar installateurs en groothandels, en daarvan waren 168.014 lucht-lucht warmtepompen: vaste airco's. De waterzijdige toestellen, waar subsidie en normering over gaan, vormen het kleinere deel — een lucht-water warmtepomp groeide wel hard, met 36%, maar staat op 40.551 stuks.

De aanleiding is het weer, niet het klimaatbeleid. Na de warme weken van afgelopen zomer meldden sommige installateurs volgens Techniek Nederland vier keer zoveel aanvragen als in de weken ervoor. De branchevereniging verwacht dat er eind 2026 tussen de 2,4 en 2,5 miljoen airco's in Nederland staan, tegen circa 2,2 miljoen eind 2025, en ongeveer 80% daarvan hangt in woningen. Naast warmere zomers en thuiswerken noemt zij stijgende gasprijzen expliciet als reden.

Wat er in de winter met die toestellen gebeurt, onderzocht TNO. Gemiddeld 85% van de huishoudens met een vaste airco gebruikt hem ook om te verwarmen: in koopwoningen 93%, in particuliere huur 65%. Bij een derde van die groep is de airco de hoofdverwarming geworden, en driekwart begon er pas na 2022 mee. De verwarmingstransitie waar iedereen op wacht, is bij honderdduizenden huishoudens dus al begonnen — alleen in een vorm die in geen enkel subsidieoverzicht staat.

Vijf dingen die je nu regelt

Het verschil tussen een airco die je geld oplevert en een die je rekening opjaagt, zit niet in het toestel maar in vijf keuzes. Loop ze door voordat de verwarming aangaat.

1. Check het energielabel. A++ of hoger, anders vervalt het hele voordeel;
2. Laat hem constant draaien, niet hard aan en uit. Een moderne airco moduleert en werkt het efficiëntst als hij een bereikte temperatuur mag vasthouden. Deuren naar onverwarmde ruimtes dicht, en de luchtstroom niet recht op de bank;
3. Kies bewust wélke ruimtes. Verwarm de kamers waar je uren doorbrengt, niet het hele huis: een airco verwarmt alleen de kamer waar een binnenunit hangt, en warm water maakt hij niet;
4. Weet wanneer je stookt. TNO meet de piek tussen 18.00 en 23.00 uur, met rond de 80% van de gebruikers dan actief — bij een dynamisch contract het duurste moment van de dag;
5. Controleer je contract. Je verruilt gas voor stroom, dus je verbruikspatroon verandert, en dan past een ander contract vaak beter dan het contract dat je nu hebt.

Dat laatste punt scheelt het meeste geld en blijft het vaakst liggen. Wie deze winter met de airco stookt, verschuift honderden kilowatturen van de gasmeter naar de stroommeter. Of vast, variabel of dynamisch dan gunstiger uitpakt, hangt af van je nieuwe verbruikspatroon — en dat is precies de rekensom die onze energie-experts gratis met je maken.

Huur je, of woon je in een appartement met een vereniging van eigenaren, regel dan schriftelijk of je een buitenunit mág plaatsen — en ga er niet van uit dat het wel goed komt. De rechtbank Amsterdam liet in 2025 een weigering van een VvE in stand en wees de bewoners op een monobloc-airco zonder buitenunit als alternatief. Dat verschil zie je terug in de gebruikscijfers: 93% in koopwoningen tegen 65% in particuliere huur.