Door In het kort
- Wat het is: een vast deel (vastrecht) plus een variabel tarief per kWh en m³ — het deel waarop leveranciers concurreren.
- Hoe hoog: de leverancier bepaalt het zelf, dus de verschillen zijn groot — vergelijk het totaalplaatje.
- Let op: netbeheerkosten zijn iets anders en bespaar je níét door over te stappen.
Wat zijn leveringskosten energie?
Leveringskosten zijn de kosten die je energieleverancier rekent om stroom en gas aan je te leveren. Het is het bedrag dat naar de leverancier zelf gaat — niet naar de netbeheerder of de overheid. Iedere leverancier bepaalt deze kosten zelf, dus ze verschillen per bedrijf én per contract. Je ziet ze terug op je contract en op je energierekening.
Waaruit bestaan leveringskosten?
De leveringskosten kennen twee onderdelen: een vast deel (de vaste leveringskosten of vastrecht) dat je elke maand betaalt ongeacht je verbruik, en een variabel deel (de variabele leveringskosten) dat je per verbruikte kWh en m³ betaalt. Hieronder zie je de twee in één oogopslag.
Vaste versus variabele leveringskosten
Wat je betaalt
- Vaste leveringskosten
- Een vast bedrag (vastrecht)
- Variabele leveringskosten
- Een tarief per kWh en per m³
Afhankelijk van je verbruik
- Vaste leveringskosten
- Nee, je betaalt het altijd
- Variabele leveringskosten
- Ja, hoe meer je verbruikt, hoe hoger
Wie bepaalt het
- Vaste leveringskosten
- De leverancier (ACM houdt toezicht)
- Variabele leveringskosten
- De leverancier; bij dynamisch de markt (per uur/dag)
Te beïnvloeden
- Vaste leveringskosten
- Ja, door te vergelijken en over te stappen
- Variabele leveringskosten
- Ja, via je verbruik én je contractkeuze
Leveringskosten verschillen per leverancier en per contract. Bedragen wijzigen doorlopend — controleer de actuele stand voordat je een contract kiest.
Het enige deel waarop leveranciers concurreren
Je energierekening bestaat grofweg uit drie blokken: de leveringskosten (leverancier), de netbeheerkosten (regionale netbeheerder) en de energiebelasting plus btw (overheid). Alleen de leveringskosten en het variabele tarief bepaalt de leverancier zelf — dit is dus het deel waarop je kunt besparen. De netbeheerkosten en belastingen liggen vast, ongeacht bij wie je zit.
Vaste leveringskosten (vastrecht): hoe hoog zijn ze?
De vaste leveringskosten — vaak vastrecht genoemd — betaal je maandelijks voor de aansluiting bij je leverancier. Dit bedrag staat los van je verbruik: of je nu veel of weinig energie gebruikt, het blijft gelijk. De leverancier stelt het zelf vast, waarbij de ACM toezicht houdt op de tarieven. Op je contract staat het meestal als een bedrag per maand of per dag.
Vaste leveringskosten voor gas en stroom
Heb je zowel een stroom- als een gasaansluiting, dan betaal je vaak voor elk apart vastrecht. Het tarief voor stroom kan dus verschillen van dat voor gas, en per leverancier lopen die bedragen uiteen. Ben je van het gas af, dan vervalt het vastrecht voor gas en betaal je alleen nog voor je stroomaansluiting.
Hoe hoog zijn de vaste leveringskosten?
Er is geen vast, landelijk bedrag: elke leverancier bepaalt zijn eigen vastrecht. De verschillen zijn groot — in de markt lopen de vaste leveringskosten voor stroom ongeveer uiteen van € 85 tot ruim € 900 per jaar. Dat is een marktbeeld, geen officieel gemiddelde, dus controleer altijd de actuele stand bij het afsluiten van een contract. Juist door die spreiding loont het om niet alleen naar het kWh-tarief te kijken, maar ook naar het vastrecht.
Variabele leveringskosten: het tarief per kWh en m³
De variabele leveringskosten zijn de kosten voor de energie die je daadwerkelijk verbruikt. Voor stroom betaal je een tarief per kWh, voor gas een tarief per m³. Hoe meer je verbruikt, hoe hoger dit deel van je rekening. Dit is het tarief dat je in vergelijkingen als eerste ziet.
Enkel en dubbel tarief
Voor stroom kan een enkel of dubbel tarief gelden. Met een dubbele meter heb je een dag- en een nachttarief, waarbij je 's nachts en in het weekend meestal een lager variabel tarief betaalt. Met een enkele meter geldt één tarief, het hele etmaal door.
Variabele leveringskosten bij een dynamisch contract
Bij een dynamisch contract staan de variabele leveringskosten niet vast, maar bewegen ze mee met de energiemarkt: de stroomprijs verandert per uur, de gasprijs per dag. Bij een vast of variabel contract ligt het tarief juist voor langere tijd vast.
Verschilt per leverancier: vergelijken loont
Omdat elke leverancier zijn eigen leveringskosten en variabele tarieven bepaalt, zijn de verschillen tussen aanbieders groot. Leveringskosten zijn samen met het variabele tarief het enige deel waarop leveranciers concurreren — en dus waarop jij kunt besparen.
Vergelijk het totaalplaatje, niet alleen het vastrecht
Een lager vastrecht betekent niet automatisch een lagere rekening: een leverancier met laag vastrecht kan een hoger kWh-tarief hebben, of andersom. Kijk daarom naar de verwachte jaarkosten bij jouw verbruik — vaste leveringskosten én variabel tarief samen, inclusief belastingen. Zo vergelijk je appels met appels. Onze energievergelijker rekent dat totaalplaatje voor je uit.
Gratis advies over energiezaken
Bel Selectra voor advies over energiecontracten of om over te stappen (gratis dienst)
Gratis advies over energiezaken
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Verschillen per leverancier
Grote namen als Essent, Eneco, Vattenfall en Budget Energie hanteren elk hun eigen leveringskosten, en die veranderen door het jaar heen. Ook nieuwe of kleinere leveranciers kunnen scherp zitten. Staar je niet blind op één aanbieder: vergelijk de actuele tarieven van meerdere energieleveranciers naast elkaar voordat je kiest.
Leveringskosten, netbeheerkosten en belasting: wat is wat?
Op je energierekening staan naast de leveringskosten nog twee grote posten. Ze worden vaak door elkaar gehaald, maar zijn heel verschillend — en niet allemaal te beïnvloeden.
Netbeheerkosten: vast en niet te kiezen
De netbeheerkosten betaal je voor het transport en onderhoud van het energienet. Je hebt één vaste netbeheerder per regio (zoals Liander, Stedin of Enexis) die je niet zelf kiest. De ACM stelt de maximale tarieven vast; voor 2026 stijgen de netbeheerkosten voor huishoudens met zo'n 3,38%. Overstappen bespaart je hier niets — deze kosten zijn bij elke leverancier gelijk.
Energiebelasting en btw
De energiebelasting en de 21% btw gaan naar de overheid en zijn voor iedereen gelijk. Ook hier maakt je leverancier geen verschil. Wat je maandelijks vooruitbetaalt — leveringskosten, netbeheer en belasting samen — heet je termijnbedrag; de eindbalans zie je terug op je jaarafrekening.
Veelgestelde vragen over leveringskosten
Leveringskosten zijn de kosten die je energieleverancier rekent om stroom en gas aan je te leveren. Ze bestaan uit een vast deel (vastrecht) en een variabel tarief per kWh en m³. Netbeheerkosten en energiebelasting staan hier los van.
Vaste leveringskosten (vastrecht) betaal je elke maand, ongeacht je verbruik. Variabele leveringskosten betaal je per verbruikte kWh en m³: hoe meer je gebruikt, hoe hoger dit deel.
Er is geen vast landelijk bedrag: elke leverancier bepaalt zijn eigen tarieven. Voor stroom lopen de vaste leveringskosten in de markt ongeveer uiteen van € 85 tot ruim € 900 per jaar. Dat is een marktbeeld, geen officieel gemiddelde — controleer de actuele stand voordat je een contract kiest.
Ja. Leveringskosten en het variabele tarief zijn het enige deel van je rekening waarop leveranciers concurreren, dus door te vergelijken en over te stappen kun je hierop besparen. Op de netbeheerkosten en de energiebelasting kun je niet besparen.
Nee. Leveringskosten gaan naar je energieleverancier en verschillen per bedrijf. Netbeheerkosten gaan naar de regionale netbeheerder, zijn door de ACM gereguleerd en voor iedereen in dezelfde regio gelijk.
Ja. Ook bij een dynamisch contract betaal je vaste leveringskosten. Alleen het variabele deel beweegt mee met de markt: de stroomprijs per uur en de gasprijs per dag.
Meer over je energierekening