Door In het kort
- Aflezen: op een slimme meter noteer je de stand bij 1.8.1 (laag tarief) en 1.8.2 (hoog tarief), plus 2.8.1 en 2.8.2 bij teruglevering.
- Zelf uitlezen: via de P1-poort volg je je verbruik bijna realtime. Die data blijft lokaal en je hebt er geen toestemming voor nodig.
- Doorgeven: met een werkende slimme meter hoef je niets te doen. Zelf doorgeven blijft nodig bij een analoge of digitale meter, en bij overstappen en verhuizen.
Welke meter heb je?
Hoe je afleest, hangt volledig af van het type meter in je meterkast. Kijk eerst even wat je voor je hebt: dat scheelt je zoekwerk en voorkomt dat je de verkeerde cijfers doorgeeft.
Zo herken je je metertype en wat dat betekent voor het aflezen
Analoge meter
- Hoe je hem herkent
- Draaiende schijf of cijferrolletjes, één telwerk
- Hoe je afleest
- Cijfers vóór de komma noteren
- Standen doorgeven
- Zelf doorgeven
Digitale meter
- Hoe je hem herkent
- Digitaal display met vier telwerken, géén communicatie
- Hoe je afleest
- Stand per telwerkcode van het display halen
- Standen doorgeven
- Zelf doorgeven
Slimme meter
- Hoe je hem herkent
- Zelfde display, mét communicatie naar je netbeheerder
- Hoe je afleest
- Display draait automatisch door de standen
- Standen doorgeven
- Gaat automatisch op afstand
Twijfel je tussen een digitale en een slimme meter? Ze zien er hetzelfde uit; het verschil zit in de communicatiemodule waarmee de meter op afstand wordt uitgelezen. Wat een slimme meter precies is, of hij verplicht is en wat hij kost, staat op de pagina over de slimme energiemeter.
Slimme meter aflezen: zo lees je het display
Bij een elektriciteitsmeter hoef je meestal niets te doen: het display loopt automatisch door de standen heen, elk ongeveer vijf seconden. Je ziet achtereenvolgens je verbruik in tarief 1 en tarief 2, dan je teruglevering in beide tarieven, en tot slot je actuele vermogen bij de code 15.7. Wacht dus even af tot de stand voorbijkomt die je nodig hebt.
De knop op de meter — groen bij een Landis+Gyr, oranje bij een Kaifa — is er niet om het display aan te zetten, maar om méér te zien dan die automatische reeks: onder andere de meterstanden achter elkaar en, als er een gasmeter op is aangesloten, het nummer daarvan.
De stand staat in kWh en bestaat uit zes cijfers. De bijbehorende code staat op een tweede regel eronder. De tariefaanduidingen T1 tot T6 staan niet in het display maar gedrukt op de behuizing eronder; het display markeert welke op dat moment geldt. Ook je actuele vermogen komt langs, met +P als je stroom afneemt en −P als je teruglevert.
Kijk ook naar de opdruk op je meter zelf. Bij veel modellen staat er een legenda naast het display: 1.8.T = Energie A+ (dat is je afname), 2.8.T = Energie A− (teruglevering) en T = Tarief. Daarmee kun je elke code op je eigen meter thuisbrengen, ook als hij hieronder niet staat.
Heb je een recente meter, bijvoorbeeld een Landis+Gyr E360 met SMR 5.0? Dan zie je vaak geen code meer, maar gewone tekst op het display: geleverd hoog met de stand eronder. Dat is dezelfde informatie als 1.8.2, alleen uitgeschreven.
Wat je op het display ziet
- Eerste regel
- De meterstand: zes cijfers. Dit is het getal dat je doorgeeft.
- Tweede regel
- De code die zegt welke stand je ziet, met de eenheid kWh erachter.
- T1 tot T6 eronder
- Staat gedrukt op de behuizing, niet in het display. Het display markeert welk tarief nu geldt.
- De knop
- Voor extra informatie. Je hebt hem niet nodig om af te lezen.
Deze legenda staat gedrukt op je meter
1.8.T = Energie A+— je afname;2.8.T = Energie A−— je teruglevering;T = Tarief— welk tarief erbij hoort.
Schematische weergave van een Landis+Gyr E350. Een Kaifa toont in plaats van 1.8.1 de notatie +T1 en heeft een oranje knop; de nieuwste meters tonen tekst in plaats van een code.
De codes zijn overal hetzelfde, maar de notatie verschilt per merk. Een Kaifa-meter toont bijvoorbeeld +T1 en +T2 voor afname en −T1 en −T2 voor teruglevering, terwijl een Iskra of Landis+Gyr de cijfercodes gebruikt.
Telwerkcodes op een Nederlandse slimme meter
1.8.1
- Ook wel
- 1 of +T1
- Wat het is
- Verbruik in tarief 1 — het lage of daltarief
- Doorgeven?
- Ja
1.8.2
- Ook wel
- 2 of +T2
- Wat het is
- Verbruik in tarief 2 — het hoge of piektarief
- Doorgeven?
- Ja
2.8.1
- Ook wel
- 6 of −T1
- Wat het is
- Teruglevering in tarief 1
- Doorgeven?
- Alleen met zonnepanelen
2.8.2
- Ook wel
- 7 of −T2
- Wat het is
- Teruglevering in tarief 2
- Doorgeven?
- Alleen met zonnepanelen
Let op bij enkeltarief. Ook als je één tarief betaalt, registreert je meter gewoon bij beide tariefcodes. Je ziet dus alsnog twee standen. Wil je je totale verbruik weten, dan moet je die twee bij elkaar optellen — het is geen fout in je meter en je hoeft er niets aan te doen.
De terugleverstanden −T1 en −T2 meten je netto teruglevering: wat je opwekt min wat je daarvan direct zelf in huis gebruikt. De volledige gebruiksaanwijzing van jouw specifieke model heeft je netbeheerder online staan, per metermerk en -type.
Zelf realtime uitlezen via de P1-poort
Aflezen geeft je een momentopname; uitlezen geeft je het verloop. Elke Nederlandse slimme meter heeft daarvoor een P1-poort: een aansluiting waar je zelf een apparaatje op mag zetten dat je verbruik bijna seconde voor seconde uitleest.
Twee dingen zijn belangrijk om te weten. De poort is read-only: er gaat alleen data uit, je kunt er niets op instellen en de meterstand niet beïnvloeden. En de gegevens blijven bij jou lokaal — je netbeheerder leest de P1-poort niet uit en je hebt er geen toestemming voor nodig.
Soms kom je andere P-nummers tegen. Je meter heeft namelijk meerdere interfaces, elk met een eigen doel: P0 gebruikt de netbeheerder ter plekke, P1 is jouw gebruikersinterface, P2 is de aansluiting waarop je gasmeter zit en P3 is de verbinding waarover de netbeheerder op afstand met de meter communiceert. En P4? Dat is de interface waarover de netbeheerder verzamelde gegevens aan derden kan doorgeven, onder strikte voorwaarden. Die zit dus niet op je meter en kun je zelf niet gebruiken.
Waar zit de P1-poort?
De P1-poort zit aan de onderkant of voorzijde van je slimme elektriciteitsmeter, vaak achter een klepje of afdekplaatje. Het is een brede, platte aansluiting die op een telefoonstekker lijkt: technisch een RJ11- of RJ12-connector. Zit er een kapje op, dan kun je dat gewoon openklappen — je verbreekt er geen zegel mee.
Het groen gemarkeerde vlak is de P1-poort: aan de onderkant van de meter, achter een klepje. Het groene rondje is de knop. De plek verschilt per model — bij sommige meters zit de poort aan de voorzijde.
Wat sluit je erop aan?
Je hebt een uitleesapparaatje nodig dat de data van de poort naar je wifi of naar een display stuurt. In de praktijk zijn er drie routes: een kant-en-klare P1-dongle die je in de poort klikt en aan een app koppelt, een in-home display dat je verbruik in de meterkast of woonkamer toont, of een zelfbouwoplossing met bijvoorbeeld een minicomputer en losse software. Die laatste route is het goedkoopst maar vraagt technische kennis; voor de meeste mensen is een dongle het simpelst.
Heb je geen apparaatje, dan kun je vaak alsnog je verbruik zien in de app van je energieleverancier. Die haalt de standen niet uit je P1-poort, maar uit de gegevens die je netbeheerder doorgeeft — dus minder fijnmazig en met vertraging. Voor echt realtime inzicht heb je de P1-poort nodig.
Wat dat inzicht oplevert, hangt van jezelf af: de meter meet alleen. Zie je dat je 's avonds een piek hebt of dat er een sluipverbruiker aan staat, dan kun je daar iets aan doen. En weet je dat je verbruik per uur verschilt, dan wordt een dynamisch contract interessant om door te rekenen.
Bespaar op je energierekening
Onze energie-experts zoeken gratis het voordeligste contract voor jouw verbruik (gratis dienst)
Bespaar op je energierekening
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Gasmeter aflezen
De gasmeter zit los van je elektriciteitsmeter en werkt op een batterij. Bij een digitale of slimme gasmeter is het display daarom meestal donker: druk kort op de knop en de meterstand verschijnt. Bij een analoge gasmeter lees je de cijferrolletjes direct af.
De gasstand staat in m³ en is één getal — er zijn geen dal- en piekstanden zoals bij stroom. Je noteert alleen de cijfers vóór de komma. De cijfers achter de komma, vaak in een rood vlak of met een rode rand, hoef je niet door te geven.
- Druk kort op de knop en wacht tot de stand in beeld staat;
- Noteer de cijfers links van de komma, inclusief eventuele voorloopnullen;
- Laat de rode cijfers achter de komma staan;
- Controleer of je stand hoger is dan je vorige stand — is dat niet zo, dan lees je waarschijnlijk het verkeerde telwerk.
Heb je een werkende slimme gasmeter, dan gaat dit automatisch en hoef je niets te doen. Wil je weten waar je gasaansluiting vandaan komt of hoe je er een laat plaatsen of verwijderen, dan staat dat op de pagina over de gasaansluiting.
Je gasverbruik van dag tot dag volgen
Voor gas bestaat geen tussenstekker zoals voor apparaten: je kunt niets tussen de leiding en de cv-ketel hangen. Wil je je verbruik vaker zien dan bij de jaarafrekening, dan zijn er twee routes. Je slimme meter registreert het gasverbruik per uur en geeft dat door over de P1-poort, dus een uitleesapparaat of energieverbruiksmanager laat je gasstanden meelopen naast je stroom. En anders werkt de ouderwetse methode prima: noteer de stand twee keer op dezelfde tijd en trek ze van elkaar af.
Wat je er vervolgens mee doet, staat elders: reken je m³ om naar kilowattuur op m³ gas naar kWh, en vergelijk je uitkomst met het gemiddeld gasverbruik van een vergelijkbaar huishouden.
Meterstanden doorgeven: wanneer en waar vind je ze?
Met een werkende slimme meter hoef je je standen niet meer maandelijks door te geven: dat gaat automatisch. Toch zijn er momenten waarop je ze zelf nodig hebt, en op precies die momenten is een verkeerde stand duur.
- Je stapt over naar een andere energieleverancier;
- Je verhuist — de stand op de dag van de overdracht bepaalt wie wat betaalt;
- Je krijgt je jaarafrekening en wilt die controleren;
- Je hebt een analoge of digitale meter zonder communicatie;
- Je netbeheerder of leverancier vraagt ernaar.
Dat laatste verrast mensen soms: ook met een slimme meter vraagt je netbeheerder ongeveer eens per drie jaar je standen bij je op, als controle op de meting. Dat is geen teken dat er iets mis is.
Waar je je meterstanden terugvindt
Op de meter zelf
- Wat je er vindt
- De actuele stand per telwerk
- Handig voor
- Overstap, verhuizing, controle
Mijn-omgeving van je netbeheerder
- Wat je er vindt
- De dagstanden die zijn uitgelezen
- Handig voor
- Terugkijken en verschillen opsporen
App of Mijn-omgeving van je leverancier
- Wat je er vindt
- Verbruiksoverzicht en jaarafrekening
- Handig voor
- Je rekening controleren
Welke Mijn-omgeving dat is, hangt af van je adres en je contract. Je netbeheerder is adresgebonden en kies je niet zelf — zie het overzicht van netbeheerders in Nederland. Je leverancier kies je wél zelf: bij Eneco of Budget Thuis vind je je standen bijvoorbeeld in de eigen app.
Ga je overstappen en wil je zeker weten dat je niet te veel betaalt? Dan is het moment dat je toch al je standen opzoekt een goed moment om je contract ernaast te leggen. Zie ook overstappen van energieleverancier.
Welk contract past bij jou: vast, variabel of dynamisch?
Twijfel je welke leverancier je moet kiezen? Onze experts vergelijken gratis met je mee (gratis dienst)
Welk contract past bij jou: vast, variabel of dynamisch?
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Hoe vaak wordt je slimme meter uitgelezen?
Hier gaat veel door elkaar, en het scheelt drie dingen die niets met elkaar te maken hebben: hoe fijnmazig je meter registreert, hoe vaak je netbeheerder die waarden ophaalt, en wat er naar je leverancier gaat.
- De meter registreert je stroomverbruik per kwartier en je gas per uur;
- De netbeheerder haalt die waarden maximaal één keer per dag op;
- Naar je leverancier gaat veel minder: één keer per jaar voor je jaarafrekening en twaalf keer per jaar voor je maandoverzichten, plus bij een overstap of verhuizing.
Sinds 1 mei 2026 gebruiken netbeheerders daarbij de kwartierwaarden van slimme meters om te bepalen hoeveel stroom er is verbruikt en teruggeleverd. Dat is een wettelijke taak uit de Energiewet en het gebeurt dus zonder dat je er zelf iets voor aanvraagt. De waarden worden samengevoegd en toegewezen aan marktpartijen; voor de netberekeningen worden ze geanonimiseerd op straatniveau of groter.
De meter houdt zelf ook een geheugen bij. Bij veel modellen blijven de dagstanden ongeveer 40 dagen in de meter staan, de kwartierwaarden 10 dagen en de maandstanden 13 maanden; daarna worden ze overschreven. Wat je netbeheerder heeft uitgelezen bewaart hij langer, in de orde van 24 maanden.
Wil je fijnmaziger verbruik dóórgeven aan een derde partij — een energiemanagementdienst bijvoorbeeld — dan kan dat alleen met jouw uitdrukkelijke toestemming. Dat is geregeld via de privacywetgeving en de Gedragscode Slim Netbeheer.
Wil je helemaal niet op afstand uitgelezen worden, dan kun je het uitlezen kosteloos laten uitzetten bij je netbeheerder. Je meter blijft dan gewoon meten, maar je geeft je standen weer zelf door. Wat dat verder betekent, staat bij de slimme energiemeter onder "administratief uitzetten".
Je kunt op je eigen meter zien welke stand actief is. Bij een Landis+Gyr staan onder het display de opschriften AU en STD met lampjes eronder, soms met het kopje "admin mode"; bij een Kaifa verschijnt de aanduiding in het display. STD betekent standaard, met dagelijkse uitlezing van je meterstanden. Licht AU op, dan is de meter administratief uit en worden alleen nog technische gegevens over het functioneren van de meter doorgegeven.
Digitale en analoge meter aflezen
Heb je nog geen slimme meter, dan geef je je standen zelf door. Het aflezen werkt anders dan bij een slimme meter, en bij de oudste meters zit de valkuil in de rode cijfers.
Digitale meter aflezen
Een digitale meter heeft hetzelfde display als een slimme meter, maar geen communicatiemodule. Waar een analoge meter één telwerk heeft, houdt een digitale meter er vier bij: afname en teruglevering, elk in twee tarieven. Je leest hem dus op dezelfde manier af als een slimme meter — de stand per telwerkcode van het display halen — maar je moet die standen zelf aan je leverancier doorgeven. Ook hier gelden de codes 1.8.1 en 1.8.2 voor verbruik en 2.8.1 en 2.8.2 voor teruglevering.
Analoge meter aflezen
Een analoge meter heeft een draaiende schijf en cijferrolletjes. Heb je dubbeltarief, dan zitten er twee telwerken in: één voor het normaaltarief en één voor het daltarief. Je noteert per telwerk de cijfers vóór de komma en laat de rode cijfers staan — die tellen niet mee voor je afrekening.
Draait je oude meter terug omdat je zonnepanelen hebt? Dan wordt je teruglevering niet apart geregistreerd. Dat verandert zodra je een slimme meter krijgt, en dat is relevant met het oog op het einde van de salderingsregeling.
Lukt het uitlezen niet?
"Mijn slimme meter kan niet worden uitgelezen" is een veelvoorkomende melding, en de oplossing hangt af van wie waarvoor verantwoordelijk is. Dat is bij een meter strikt geregeld.
Geen standen in de app van je leverancier?
Dan gaat het meestal om de doorgifte tussen netbeheerder en leverancier. Je netbeheerder is het aanspreekpunt, want de meter en de communicatiemodule zijn zijn eigendom.
Meter zelf leest niet uit?
De communicatiemodule kan defect zijn of geen bereik hebben, bijvoorbeeld in een kelder of een metalen meterkast. Ook dat lost je netbeheerder kosteloos op.
Je eigen P1-apparaatje werkt niet?
Controleer eerst de kabel en de voeding, en of het apparaat je DSMR-versie ondersteunt. Dit valt buiten de verantwoordelijkheid van je netbeheerder: hier helpt de leverancier van het apparaatje.
Je hebt helemaal geen stroom?
Dat is geen uitleesprobleem maar een storing — kijk dan bij stroomstoring.
Zolang het uitlezen niet werkt, geef je je standen zelf door aan je leverancier. Je verbruik loopt niet weg: de meter blijft meten, ook als de communicatie eruit ligt.
Veelgestelde vragen over meterstanden uitlezen
Nee. De cijfers achter de komma, vaak in een rood vlak of met een rode rand, zijn decimalen en tellen niet mee voor je afrekening. Dit speelt bij je gasmeter en bij een analoge elektriciteitsmeter; het display van een digitale of slimme elektriciteitsmeter toont de stand als één getal van zes cijfers.
Telwerk 1 (code 1.8.1, soms T1) is je verbruik in het lage of daltarief, telwerk 2 (code 1.8.2, soms T2) je verbruik in het hoge of piektarief. Bij dubbeltarief lopen die apart door, zodat nacht- en weekendverbruik goedkoper kan worden afgerekend. Heb je enkeltarief, dan is er maar één verbruiksstand.
Netbeheerders vragen ongeveer eens per drie jaar je standen bij je op, ook als je meter op afstand wordt uitgelezen. Het is een controle op de meting, geen signaal dat er iets mis is. Geef de stand door zoals gevraagd; dat voorkomt dat je afrekening op een schatting wordt gebaseerd.
Deels. Netbeheerders bewaren de uitgelezen dagstanden ongeveer 24 maanden, of zolang je leveringscontract loopt als dat korter is. Je vindt ze in de Mijn-omgeving van je netbeheerder. Je leverancier bewaart daarnaast je verbruiksoverzichten en jaarafrekeningen.
Meer over je energiemeter