Door In het kort
- Geen vast tarief: installatiewerk heeft geen tarievenblad. Marktoverzichten spreken elkaar tegen — vraag twee offertes.
- Niet verplicht, wel verstandig: een kast zonder aardlekschakelaar of hoofdschakelaar is het echte argument, niet de leeftijd.
- Twee partijen: alles bóven de meter is jouw groepenkast. De meters en de hoofdzekering blijven van je netbeheerder.
Groepenkast of meterkast vervangen: wat is het verschil?
De meterkast is de ruimte; de groepenkast is het paneel met je hoofdschakelaar, aardlekschakelaars en groepen. Wat mensen laten vervangen is bijna altijd dat paneel. Of je het meterkast vervangen, groepenkast vervangen of stoppenkast vervangen noemt, maakt niet uit: het is dezelfde klus, door dezelfde partij.
Wat je níet vervangt zijn de meters en de aansluiting. Die zijn van je netbeheerder. Liander zegt het zo: de aansluitingen en energiemeters in je meterkast zijn eigendom van de netbeheerder, en alles bóven de meter — de groepenkast, de hoofdschakelaar, de aardlekschakelaar — is jouw verantwoordelijkheid. Enexis noemt dat deel je binneninstallatie.
Vier klussen die vaak door elkaar lopen
- Groepenkast vervangen
- Het hele paneel eruit, een nieuwe kast erin met aardlekschakelaars en moderne automaten. Jouw installateur, jouw rekening. Dat is waar deze pagina over gaat.
- Uitbreiden met een extra groep
- Is er ruimte in de kast, dan hoeft hij er niet uit. Een losse groep is vaak een kwestie van een uur werk — zie de sectie over uitbreiden hieronder.
- Aansluiting verzwaren
- Meer ampère of van 1 fase naar 3 fasen. Dat doet je netbeheerder, en het verandert je jaarlijkse netkosten — zie aansluiting verzwaren.
- Meterkast verplaatsen
- De kast komt op een andere plek in huis. Aparte aanvraag bij de netbeheerder met een eigen tarief — zie meterkast verplaatsen.
Wat er precies in je kast hoort te zitten en van wie elk onderdeel is, staat op de pagina over de meterkast. Hieronder gaat het over de vervanging zelf: wanneer, wat het kost en wie wat doet.
Wanneer moet je meterkast vervangen worden?
Er is geen wettelijke plicht om je groepenkast te vervangen. De norm voor elektrische installaties, NEN 1010, werkt niet met terugwerkende kracht: een bestaande installatie mag blijven zoals hij was toen hij werd aangelegd. Wat je wél laat wijzigen of uitbreiden moet aan de norm van vandaag voldoen — en juist dáár loopt een oude kast vast.
De leeftijd van je kast is dus niet het argument. Deze vier situaties zijn het wel:
- Geen aardlekschakelaar. Een oude stoppenkast met porseleinen stoppen beschermt tegen overbelasting, maar niet tegen een lekstroom door een mens. Dit is het zwaarste argument dat er is;
- Geen hoofdschakelaar. Die is verplicht en van jou. Zonder de juiste schakelaar mag een monteur van je netbeheerder zijn werk niet uitvoeren, en bij een verzwaring naar 3 fasen moet de 4-polige versie er staan vóórdat hij komt. In de praktijk gaat hij daarom mee in de nieuwe kast: de installateur heeft de bedrading dan toch al open;
- Te weinig groepen. Vallen groepen uit zodra de waterkoker en de wasmachine samen aan staan, dan is de kast te krap bezet;
- Je gaat verbouwen of verduurzamen. Inductie, een laadpaal, een warmtepomp of zonnepanelen vragen eigen groepen, en die uitbreiding moet aan NEN 1010 voldoen.
Verwar het niet met de meterplicht
Sinds 1 januari 2026 moeten verouderde energiemeters vervangen worden, en dat kun je als bewoner niet weigeren. Dat gaat over de meter, die van je netbeheerder is en die hij zelf komt wisselen — niet over je groepenkast. Meer daarover bij de slimme energiemeter.
Wat een netbeheerder wél kan doen is de deur dichthouden. Komt er een monteur voor een nieuwe meter of een verzwaring en is je meterkast bouwkundig niet in orde, dan gaat het werk niet door en moet jij eerst iets laten aanpassen. Die voorwaarden staan verderop bij zo regel je het.
Welk contract past bij jou: vast, variabel of dynamisch?
Twijfel je welke leverancier je moet kiezen? Onze experts vergelijken gratis met je mee (gratis dienst)
Welk contract past bij jou: vast, variabel of dynamisch?
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Wat kost het om een groepenkast te vervangen?
Hier moeten we eerlijk zijn: dit is installatiewerk en daar bestaat geen tarievenblad voor, zoals bij je netbeheerder. Wat je online vindt zijn prijsoverzichten van installatiebedrijven, en die spreken elkaar tegen. Voor een kast met 6 tot 10 groepen kwamen we op overzichten van € 475 tot € 875 én op overzichten van € 1.000 tot € 1.200 — voor hetzelfde werk.
Behandel de bedragen hieronder daarom als bandbreedte, niet als prijs. De enige manier om je eigen prijs te weten is twee offertes opvragen bij erkende installateurs in je regio.
Marktindicatie installateurskosten, inclusief materiaal en montage
Complete groepenkast, 1 fase
- Marktindicatie
- € 500 – € 900
- Wat de prijs bepaalt
- Aantal groepen; hoeveel aardlekschakelaars; merk van de kast
Complete groepenkast, 3 fasen
- Marktindicatie
- € 750 – € 1.400
- Wat de prijs bepaalt
- Zwaardere componenten, meer groepen, vaak een kookgroep erbij
Eén extra groep in een bestaande kast
- Marktindicatie
- € 100 – € 300
- Wat de prijs bepaalt
- Of er nog ruimte is, en de lengte van de nieuwe leiding
Aardpen laten slaan
- Marktindicatie
- € 200 – € 300 extra
- Wat de prijs bepaalt
- Nodig als je woning geen deugdelijke aarding heeft — vaak bij oude panden
Samengesteld uit openbare prijsoverzichten van Nederlandse installatiebedrijven, geraadpleegd in juli 2026. Géén tarievenblad en géén gemiddelde: de bronnen lopen ver uiteen. Voorrijkosten en extra bedrading kunnen erbij komen.
Wat er wél een vast tarief heeft, is het deel dat je netbeheerder doet. Bij Liander kost een meterwissel op jouw verzoek € 140,99 voor de stroommeter en € 206,63 voor stroom en gas samen. Laat je een smeltzekering vervangen door een hoofdzekeringautomaat, dan staat daar € 635,07 voor in het tarievenblad. Dat zijn dus geen installateurskosten, en ze zitten niet in de bedragen hierboven. Ook die tarieven gaan uit van een gemiddelde situatie: wijkt jouw meterkast daar flink van af, dan rekent de netbeheerder de werkelijke kosten.
Eén ding scheelt echt geld: laat het werk samenvallen met een andere ingreep. Ga je toch verzwaren of de kast verplaatsen, dan komt je installateur voor één keer in plaats van twee. En vraag altijd of de oude kast en het afvoeren in de prijs zitten — dat is precies waar offertes onderling verschillen.
Hoeveel groepen heb je nodig?
Een gewone groep is afgezekerd op 16 ampère. Bij 230 volt komt dat neer op ongeveer 3.680 watt die je er samen uit kunt trekken. Eén waterkoker van 2.200 watt en een stofzuiger van 1.600 watt op dezelfde groep zijn dus al te veel — dat is de reden dat zware apparaten een eigen groep krijgen.
Waarom 12 groepen zo vaak voorbijkomt in webshops: een gemiddelde woning die elektrisch kookt en een berging of tuin heeft, zit daar in de buurt. Een kleine flatwoning komt met 6 tot 8 groepen uit.
Groepen die een woning meestal apart nodig heeft
Lichtgroep
- Waarvoor
- Verlichting per verdieping
- Waarom apart
- Valt de stopcontactgroep uit, dan blijft het licht aan
Stopcontactgroepen
- Waarvoor
- Woonkamer, slaapkamers, berging
- Waarom apart
- Reken op één groep per verdieping of zone
Kookgroep
- Waarvoor
- Inductie of keramisch fornuis
- Waarom apart
- Trekt veel te veel voor een gewone groep; vaak een perilexaansluiting
Witgoedgroepen
- Waarvoor
- Wasmachine, droger, vaatwasser
- Waarom apart
- Elk apparaat draait lang op hoog vermogen
Laadpaal
- Waarvoor
- Elektrische auto
- Waarom apart
- Eigen groep én lastverdeling, zodat de rest niet uitvalt
Warmtepomp
- Waarvoor
- Verwarming en warm water
- Waarom apart
- Eigen groep; de installateur rekent het gevraagde vermogen door
Indicatief. Hoeveel groepen jouw woning nodig heeft en hoe ze over de aardlekschakelaars verdeeld worden, bepaalt je installateur volgens NEN 1010.
Laat in de offerte opnemen hoeveel lege plekken er in de kast overblijven. Een kast die precies vol zit, is over vijf jaar weer een verbouwing; een paar modules ruimte kost nu bijna niets extra.
Groepenkast uitbreiden in plaats van vervangen
Vervangen is niet altijd nodig. Je groepenkast uitbreiden of aanpassen is bijna altijd goedkoper dan een compleet nieuwe kast, en er zijn twee manieren om dat te doen.
Een extra groep bijplaatsen
Zit er nog ruimte in je groepenkast en is de rest in orde, dan kan een installateur er een extra groep bij zetten. Dat is de goedkoopste route: geen nieuwe kast, geen nieuwe bedrading, vaak binnen een uur klaar. In de bandbreedte hierboven staat dat op € 100 tot € 300, afhankelijk van de lengte van de nieuwe leiding.
Een tweede groepenkast ernaast
Is de kast vol maar verder gezond, dan bestaat er een tussenweg: een tweede kast bijplaatsen naast of onder de bestaande, aangesloten op dezelfde installatie. Handig voor een schuur, garage of tuinhuis, en goedkoper dan alles vervangen. Voorwaarde is dat de bestaande kast en de aarding het aankunnen — dat beoordeelt de installateur, niet de webshop.
Wanneer een extra groep niet genoeg is
Ontbreekt er een aardlekschakelaar, is er geen hoofdschakelaar of zijn de stoppen nog van porselein, dan lost een extra groep niets op — dan bouw je nieuw werk op een verouderde basis. Ook als de aansluiting zelf te licht is, helpt een groep erbij niet: dan gaat het om verzwaren, en dat is een aanvraag bij je netbeheerder.
Ga je elektrisch koken, laden of verwarmen, dan verandert je verbruiksprofiel wel degelijk — en daarmee de vraag of je huidige leveringscontract nog past. Je netbeheerkosten staan vast, maar op het leveringsdeel valt bij een fors gestegen stroomverbruik vaak wél iets te winnen.
Bespaar op je energierekening
Onze energie-experts zoeken gratis het voordeligste contract voor jouw verbruik (gratis dienst)
Bespaar op je energierekening
Onze energie-experts zijn nu telefonisch gesloten. Vraag een gratis terugbelverzoek — we bellen je terug.
Mag je je groepenkast zelf vervangen?
De groepenkast is jouw eigendom, dus er staat geen verbod op zelf klussen. Maar de grens ligt scherper dan veel mensen denken, en hij loopt bij de meter. Enexis zet netjes op een rij wat je in je meterkast zelf veilig kunt doen:
- Zekeringen of automaten in- en uitschakelen;
- De aardlekschakelaar testen met de testknop;
- De hoofdschakelaar gebruiken;
- Je meterstanden opnemen en doorgeven.
En wat niet mag, staat er woordelijk bij: "Werk niet zelf aan onze stroom- en gasaansluiting of de meters. Ook de hoofdzekering mag u niet zelf vervangen." Die onderdelen zijn verzegeld, en alleen een erkend installateur met zegelrecht mag zo'n zegel verbreken. Verbreek je er zelf een, dan volgt er een rekening.
Twee redenen om het niet zelf te doen
Een nieuwe groepenkast is een wijziging van je installatie en moet dus voldoen aan de actuele NEN 1010. En bij brand of schade kijkt je verzekeraar naar wie het werk heeft uitgevoerd. Een erkende installateur vind je via echteinstallateur.nl; laat je de nieuwe kast door hem opleveren, dan heb je ook iets op papier.
Kortom: het aansluiten van een enkele groep is voor een geoefende klusser technisch te doen, maar de hele kast vervangen betekent aan de aarding en de hoofdschakelaar werken, en dat hoort bij een vakman.
Zo regel je het
Voor een nieuwe groepenkast hoef je niets aan te vragen bij je netbeheerder: het is jouw kant van de meter. Je netbeheerder komt alleen in beeld als er zegels open moeten, als de meter eruit moet of als je tegelijk je aansluiting laat aanpassen.
- Vraag twee offertes bij erkende installateurs en laat opnemen hoeveel groepen, hoeveel aardlekschakelaars en hoeveel lege plekken je krijgt;
- Check of de aarding van je woning in orde is — is er geen aardpen, dan komt dat werk erbij;
- Laat de installateur de kast plaatsen; het werk zelf duurt bij een gewone woning meestal minder dan een dag;
- Moet er een zegel open of de meter uit, dan meldt je installateur dat bij de netbeheerder — dat regel jij niet zelf.
Komt er een monteur van de netbeheerder langs, bijvoorbeeld voor een nieuwe meter, dan gelden er eisen aan de kast vóórdat hij kan werken. Liander zet ze in een eigen voorwaardenblad: de monteur moet recht voor de meter kunnen staan, kabels of buizen mogen niet vóór de meter langs lopen, betimmering rond de meter of de hoofdzekeringkast moet eraf, en de hoofdzekeringkast moet zonder problemen opengaan. Ontbreekt het meterbord, dan plaatst de monteur dat achter de meter aan de wand — hij kan niet naar links, rechts, boven of onder uitwijken.
Er staan ook minimale maten in: de ruimte om de elektrameter moet ten minste 35 cm hoog, 23 cm breed en 19 cm diep zijn, en rond de gasmeter 51 cm hoog, 55 cm breed en 22 cm diep. Wie zijn kast laat vervangen kan die ruimte in één keer goed maken; het scheelt een mislukt bezoek later.
Wie je netbeheerder is, hangt aan je adres en niet aan je leverancier — zie netbeheerder. Wisselt je meter mee, dan verandert je meternummer; je EAN-code blijft hetzelfde, want die hoort bij de aansluiting.
Veelgestelde vragen over de groepenkast vervangen
Nee. Of je klant bent bij Essent, Eneco of iemand anders maakt hier niets uit: je leverancier verkoopt je stroom en gas en berekent de netbeheerkosten aan je door, maar hij komt niet in je meterkast. De groepenkast regel je met een erkend installateur; de meters en de aansluiting zijn van je netbeheerder. Bel je je leverancier hierover, dan verwijst hij je door.
Ja, en het is precies dezelfde klus als hierboven beschreven: het oude paneel met porseleinen smeltstoppen gaat eruit, er komt een kast met een hoofdschakelaar, aardlekschakelaars en automaten voor terug. Je meter hoeft daar niet voor te wijken — die is van je netbeheerder en blijft gewoon hangen. Wat je installateur wél doet, is de bestaande bedrading nalopen: die is in een woning met een stoppenkast vaak even oud als het paneel, en nieuw werk moet aan de NEN 1010 van vandaag voldoen. Vraag dus of het naleveren van bedrading in de offerte zit.
Meestal niet. De netbeheerder plaatst de meter en de kast mag blijven, mits de monteur erbij kan. Lukt het niet — kabels vóór de meter, betimmering eromheen, een hoofdzekeringkast die niet opengaat — dan moet je die punten eerst laten oplossen. Liander vraagt in dat geval om foto's van de aangepaste meterkast om te beoordelen of de meter alsnog geplaatst kan worden.
Dat hangt van je netbeheerder af en het is nooit een klus voor jezelf. Bij Enexis zijn de eerste twee vervangingen gratis, ook buiten kantooruren; vanaf de derde keer betaal je het voorrijtarief. Is je hoofdzekering doorgebrand en zit alleen jouw woning zonder stroom, bel dan het Nationaal Storingsnummer 0800 9009. Heb je een hoofdautomaat in plaats van een smeltzekering, dan mag je die zelf terugzetten.
Er bestaat geen landelijke subsidie voor het vervangen van een groepenkast. De ISDE, waar mensen vaak op uitkomen, gaat over warmtepompen, isolatie en zonneboilers — niet over je meterkast, ook niet als je die voor zo'n installatie moet aanpassen. Gemeenten hebben soms eigen regelingen of leningen voor verduurzaming; dat verschilt per gemeente, dus vraag het daar na.
Bronnen & verificatie
Liander — voorwaarden meterkast (pdf) · Liander — meterkast voorbereiden voor werkzaamheden · Liander — hoofdschakelaar verplicht · Liander — hoofdzekering · Liander — eenmalige tarieven stroom 2026 (pdf) · Enexis — zelf klussen in de meterkast · Enexis — hoofdzekering kapot · NEN — NEN 1010 laagspanningsinstallaties .
Meer over je meterkast en aansluiting